Oef, of enkel een adempauze?

MEDIA EN POLITIEK   ANDERS GELEZEN

Ditmaal een Anders Gelezen in twee delen. Een korte eigen bijdrage gevolgd door een zeer interessante bijdrage over intellectueel taalgebruik, naar aanleiding van een debat tussen academici Etienne Vermeersch en Jan Blommaert over de Islam. Met dank aan Eddy Daniels. De citaten van de week volgen als toetje voor wie er niet genoeg kan van krijgen. Vraagje: Zou de globale opwarming oorzaak zijn van de aanslepende winter?

Geen parlementaire onderzoekscommissie

Gwendolyn Rutten (voorzitter Open VLD) heeft in Terzake op CANVAS gesproken en daarbij twee belangrijke zaken gezegd. Eerst heeft ze luidop bevestigd wat iedereen reeds wist, namelijk dat de Vlaamse regeringspartij de regering niet in moeilijkheden kunnen brengen zonder er zelf het slachtoffer van te worden. Volgens Karel De Gucht – die jarenlang bestuurder was bij DEXIA en gezien zijn erkende intellectuele capaciteiten medeplichtig is aan het slecht beleid - zou het ACW via haar CD&V mandatarissen, Etienne Schouppe en Steven Vanackere, de regering gechanteerd hebben (om de ARCO-deal te aanvaarden). Maar ook deze uitspraak is slechts ruis op het machtige raderwerk dat  ondertussen al zoveel persoonlijke reputaties naar de verdommenis hielp en zich niet bekommert om zelfs maar een schijn van geloofwaardigheid op te houden. Conclusie: Er komt geen parlementaire onderzoekscommissie en daarmee is het onmiddellijk gevaar voor de regering Di Rupo I geweken.

Maar Gwendolyn zei ook iets nieuws, tenminste voor mij, namelijk dat er een (politieke?) afspraak is om het ACW in de mate van het mogelijke zelf te laten opdraaien voor de terugbetaling van de gedupeerde kleine ARCO-spaarders/aandeelhouders. Voor CD&V zou dat een godsgeschenk zijn, want zonder deze ARCO-spaarders smelt haar electorale basis nog sneller dan het poolijs en komt haar overleven in het gedrang. Dat vermijden mag al iets kosten.

Raad van State

De zaak aangespannen voor de Raad van State door een beleggersclub, in verband met de ongelijke behandeling van de aandeelhouders van ARCO en de anderen, heropent een oude episode van de DEXIA/BELFIUS-saga. Voor een goed begrip en voor zover ik het zelf goed las, gaat het hier niet om een zaak ten gronde maar om de vraag of de regering Leterme (in lopende zaken) wel gemachtigd was om deze regeling in wetgevende teksten te verankeren.

Voor CD&V (en de andere regeringspartners) is deze rechtszaak uitermate belangrijk want ditmaal gaat het om een juridisch oordeel over  de al of niet wettelijkheid van een politieke (regerings)keuze. Er wordt met heel veel spanning uitgekeken naar het verdict. Een, voor de regering, negatieve uitspraak draait immers de klok terug en betekent dat zoals aanvankelijk nu opnieuw zowel de oppositie als vooraanstaande politieke commentatoren een parlementaire onderzoekscommissie met volle bevoegdheid zullen vragen. Ditmaal zal de regering zich niet kunnen verbergen achter het ACW want, ook al schreef deze zuil de wetteksten, het is een minister die deze besluiten ondertekende en waarvoor de ganse regering, met op kop de premier, politiek verantwoordelijk is.

Of de uitspraak negatief zal zijn is koffiedik kijken. Een positieve uitspraak zou in elk geval voor de regering en in het bijzonder CD&V een welkome politieke overwinning zijn. Al zal er zelfs in dit geval een schaduw blijven hangen over deze eerloze zaak. Om het met de woorden van Johan van Overtveldt (in Knack online) te zeggen: De komende weken en maanden zal moeten blijken of België een rechtsstaat is dan wel op de eerste plaats de belangen van machtige groepen dient. Deze politieke vraag kan alleen op een bevredigende manier beantwoord worden door een parlementaire onderzoekscommissie.

 

Deel II

Een kwestie van taalkundige structuur

door Eddy Daniels (selfmade man, gewezen journalist en zoveel meer)

In de webkrant De Wereld Morgen verscheen een interview met een islamitische feministe Zamira Azabar, sociologe en vormingwerkster van vzw Motief, die verdedigt dat in de islam mannen en vrouwen als gelijk worden gezien (06/03/13). Daarop reageerde Etienne Vermeersch, emeritus van de UGent. Hij werd beantwoord door Jan Blommaert, antropoloog/sociolinguist van dezelfde universiteit, docerend te Utrecht (08/03/13). Opvallend is de respectvolle manier van discussiëren van Vermeersch, in contrast met de beledigende toon van Blommaert.

Kern van de redenering van Samira Azabar luidde dat de islam die zij in haar opvoeding had leren kennen anders was dan de voorstelling in de media. ‘De islam die ik had leren kennen was intrinsiek democratisch, en zelfs feministisch. Mijn zoektocht leidde me naar emancipatorische elementen binnen de islam, omdat deze nooit aan bod komen in het dominante discours in deze samenleving’. Een bezwarend element was dat zij katholiek onderwijs genoot, wat inhield dat zij - in eigen ogen - een deel van haar identiteit diende prijs te geven. Zij ging daarom op zoek naar de wortels van haar eigen geloof. Merkwaardig genoeg las zij daarvoor de Koran niet, maar legendes over het ontstaan van de islam. Zelfs niet de oorspronkelijke Hadith, maar verhalen voortbordurend op de Hadith. Gewijde Geschiedenis, zeg maar.

Dat leidt haar tot de volgende verklaring: ‘De islam was een vernieuwende reactie tegen een onrechtvaardige maatschappij op het Arabisch schiereiland. De vrouwen van de profeet hadden bijvoorbeeld onderwijs genoten, speelden prominente rollen in het politieke en economische leven, en dit alles binnen een islamitisch kader in de zevende eeuw.’ Dit is een merkwaardige mengeling van waarheid en verzinsel. De eerste vrouw van Mohammed, Khadijah, was ongetwijfeld een geëmancipeerde én rijke vrouw, die zelfstandig handel bedreef met een eigen kapitaal. Maar zij deed dit voordat Mohammed met de openbaring was begonnen, meer nog: Mohammed had de tijd tot mediteren omdat zij voor de kost zorgde. Zodra zij zich echter aan het nieuwe geloof van haar man onderwierp, ging het met haar zaken achteruit en zij eindigde straatarm. De andere vrouwen van de profeet waren de gevangenen van een harem maar sommigen onder hen - Umm Salamah, Aïshah - konden later een rol spelen in de opvolgingsstrijd, omdat zij uitpakten met uitspraken van de profeet op het moment dat één van de partijen die nodig hadden. Vooral Aïshah werd vermaard voor deze herinneringen maar uitgerekend zij had geen enkel onderwijs genoten, zij was al getrouwd toen ze negen was.

Het is dus duidelijk dat de emancipatie waar Samira Azabar het over heeft, reeds bestond voor de islam en zich daarna diende te beperken tot het aanreiken van munitie voor de mannen, vanuit een harembestaan. Azabar heeft helemaal geen zoektocht ondernomen in de bronnen, maar een islam geconstrueerd naar eigen beeld en gelijkenis, sterk beïnvloed door elementen uit haar atypische gezinssituatie (haar ouders vonden het belangrijk dat zij studeerde) en haar katholieke opvoeding. Op zich is daar niets op tegen, vermits zij zich als persoon daar beter bij voelt. ‘Haar’ islam is ook sympathiek maar volkomen in strijd met deze die wordt uitgedragen door de officiële islaminstanties. Daarbij zet ze zich af tegen de katholieke invloeden, die waarschijnlijk dieper op haar hebben ingewerkt dan zij zichzelf graag toegeeft, op een manier die feitelijk unfair is.

Zo zegt ze bijvoorbeeld: ‘De islam stelt ook dat man en vrouw gelijk zijn, dat ze uit dezelfde elementen geschapen zijn. Dit stond lijnrecht tegenover het katholieke scheppingsverhaal dat ik op school leerde, waarbij Eva de verleidster en de mindere was. Dat zie je niet in de islam, dat de vrouw als zondig wordt bestempeld. Ook niet in andere bevrijdende lezingen van de Bijbel en Thora’; Vermeersch, die er niet van kan verdacht worden het katholicisme in zijn hart te dragen, toont vakkundig aan - met liefst acht voorbeelden uit Koran en Hadith - dat deze bewering haaks staat op de islamitische geloofsbronnen.

Door de ontkenning van de waarheid omtrent haar geloofsbronnen komt Azabar echter ook tot verwrongen opvattingen omtrent de actualiteit. Zo verdedigt zij het dragen van de hoofddoek, als een voortdurend zichzelf herinneren aan de verheven emanciperende doelstellingen van de islam. Zij verklaart niet waarom de vrouwen zulk een herinnering dienen te dragen, en mannen niet, en hoe dit strookt met haar bewering van gelijkheid tussen de geslachten. Zij amalgamiseert ook het dragen van de hoofddoek met dat van de burka, en stelt vrouwen die dit laatste doen voor als moedige wezens die zich tegen mediadruk verzetten. Dat het land waar deze burka als het ware ‘uitgevonden’ werd - het Afghanistan van de Taliban - niet slechts elk vrouwenrecht ontkent, maar van het verdrukken van de vrouw een principe heeft gemaakt, laat haar onverschillig, zodat zij blind is voor de agressieve vrouwvijandigheid die van dit symbool uitgaat. Voor haar volstaat het dat die vrouwen zich daarbij goed voelen, maar als sociologe vergeet zij wel dat het een antropologisch gegeven is dat vrouwen zich vaak als behoedsters opwerpen van de patriarchale traditie die hen onderdrukt. En dat deze patriarchale traditie op zijn minst steun vindt in de Koran die zij blijkbaar niet gelezen heeft, of niet wenst te citeren.

Vermeersch haalt haar gefantaseerde islam onderuit met citaten uit de werkelijke traditie. Hij doet dat echter op een zeer respectvolle wijzen en brengt in zijn antwoord ruim begrip op voor de cognitieve dissonantie die zich voordoet bij moslims en moslima’s die de weg van de emancipatie willen bewandelen. Hij bepleit evenwel dat ware emancipatie onmogelijk is zonder respect voor de waarheid. In een redactionele inleiding maakt DWM daarvan dat Vermeersch beweert dat emancipatie en geloof niet te verzoenen zijn. Dat zegt hij evenwel niet, wel dat men in naam van het geloof evidente feiten niet mag ontkennen. Hij kan zich bijvoorbeeld verzoenen, zegt hij, met een islam die vooral de nadruk legt op de Mekkaanse openbaring (voordat Mohammed een krijgsheer was geworden) en deze uit Medina als tijdsgebonden relativeert. Om dit respectvol onderscheid te begrijpen, moet je natuurlijk een minimaal inzicht hebben in de geschiedenis van de islam. Dat heeft Jan Blommaert - huissocioloog van DWM - duidelijk niet. Toch acht hij zich geroepen om Vermeersch meteen te weerleggen -

Blommaert gaat op geen enkel inhoudelijk argument van Vermeersch in, maar pakt hem ad hominem. Zijn centrale verwijt: het betoog van Vermeersch zou scholastiek zijn. Daardoor zou hij de waarheid verwarren met een betoog met een bepaalde taalkundige structuur (hij legt niet uit wat hij daarmee bedoelt - waarschijnlijk de regels van de aristotelische logica die in de scholastiek inderdaad hoog aangeschreven stonden).  Daarmee zou Vermeersch mensen plat slaan. Blommaert haalt twee concrete dossiers aan waarin hij dit zou gedaan hebben: het ontzeggen van stemrecht aan migranten; en het verdedigen van de Eerste Golfoorlog tegen Sadam Hoessein. In beide gevallen maakt hij een karikatuur van de visie die Vermeersch verdedigde.

In het stemrecht voor migranten zou Vermeersch gezegd hebben dat dit tot een absolute meerderheid voor het Vlaams Belang zou leiden. Mogelijk heeft hij iets dergelijks beweerd in het vuur van zijn betoog - ik beschik niet over een bloemlezing van alles wat Vermeersch ooit heeft gezegd en onderschat het temperament van de gevierde professor niet. Maar dit zal zeker nooit zijn centrale betoog zijn geweest, want dan zou hij iets gedaan hebben wat hij als ethicus zichzelf nooit zou toestaan, namelijk een algemene regel ophangen aan een punctueel probleem. Veel waarschijnlijker is dat hij erop zal gewezen hebben dat dit stemrecht al een gegeven was voor vreemdelingen die zich tot Belg lieten naturaliseren (met de dubbele nationaliteit), en dat een weigering om dit te doen neerkwam op een weigering tot de Belgische gemeenschap te behoren. Zodat men vrijwillig afstand deed van het stemrecht.

Grover is Blommaert in de kwestie van de Golfoorlog. Hij beweert dat Vermeersch ‘er zeker van (was) - waarheid! - dat Saddam Hussein verdelgingswapens aanmaakte en dus een nieuwe Hitler dreigde te worden.’ Nu ben ik er wel zeker van dat Vermeersch dit nooit gezegd heeft. In de aanloop van de Eerste Golfoorlog van 1991 was er geen discussie over die wapens maar over een aanval op Koeweit, die door de voltallige Veiligheidsraad veroordeeld werd, met een mandaat om dit land te bevrijden als gevolg. Vermeersch stond daar inderdaad achter. Pas in de Tweede Golfoorlog uit 2003 stond de discussie over massavernietingswapens wél centraal. Bush en Blair beweerden met zekerheid te weten dat die er waren, de UNO ging niet akkoord en zij vielen het land dus aan zonder mandaat. Vermeersch keerde zich radicaal tegen die tweede oorlog. Blommaert legt Vermeersch dus precies het omgekeerde in de mond dan hij uitgesproken had.

Dat is dus de manier waarop Jan Blommaert zijn taalkundige structuur opbouwt: eerst legt hij iemand woorden in de mond die hij niet gesproken heeft; en daarna veroordeelt hij die persoon omdat hij met de woorden die hij wel spreekt een coherenter betoog opbouwt dan degenen met wie hij het niet eens is. Dat Blommaert daarbij pleitbezorger wordt van een taalkundige structuur die de islam totaal andere bedoelingen toeschrijft dan in het heilige boek van de islam worden geformuleerd, is daarbij meer dan opmerkelijk. http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2013/03/06/ en http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2013/03/08/

Citaten Van de week

Karel De Gucht (DM): "Het was vier uur 's nachts en er was een bank die op de rand van het faillissement stond. Je kon niet zeggen: laten we daar nog even rustig over nadenken. De regeling werd in die nacht afgedwongen door CD&V. Dat gebeurde in een beweging die moeilijk anders omschreven kan worden dan als chantage. (…) Niet door toenmalig premier Yves Leterme (CD&V) maar door zijn partijgenoten Etienne Schouppe en later Steven Vanackere. (…) Toen Steven Vanackere in de regering kwam, was hij daar ook een uitgesproken verdediger van. Hij beklemtoonde altijd dat de belofte uit 2008 moest worden ingelost. Hij was daar echt van overtuigd, maar hij was dan ook een overtuigde ACW'er."

Kris Peeters (DT): Bij de redding van de banken is een politiek deal gesloten om het ACW en Ethias te helpen. Is daar niet de voedingsbodem gelegd voor het ongenoegen van de belastingbetaler?  Peeters: “Die analyse klopt niet. Er zijn geen politieke deals gemaakt. Er is niet onder tafel geritseld. Het was geen donnant-donnant. Nee, dat denk ik niet. Als het zo zou zijn, moet alles boven komen. De mensen zijn daar terecht zeer gevoelig voor.” Anders gelezen, na de onthullingen van Karel De Gucht heeft nu ook Kris Peeters een geloofwaardigheidsprobleem.

Reactie Wouter Beke op uitspraak De Gucht (DM): CD&V-voorzitter Wouter Beke vindt het niet collegiaal dat Europees commissaris Karel De Gucht de garantieregeling voor de Arco-coöperanten in de pers aanvalt. “Als je in de regering zit, moet je je verantwoordelijkheid nemen en niet een dag of een jaar later daar op terugkomen",

Pieter De Crem (dS): “Maar laat ons nu eindelijk eens ophouden met voortdurend etiketten te plakken op iedereen die zich bij CD&V engageert. Intern is dat al lang niet meer het geval. Sinds het congres van Kortrijk uit 2001 hebben we aanzienlijk afstand genomen van de traditionele standen.” Anders gelezen, sinds het congres van Kortrijk heeft CD&V haar eigen programma – confederalisme - verloochend, dankzij het afstandelijker ACW? 

Ivo Belet twittert naar aanleiding van De Wever zijn positieve woorden voor Steven Vanackere: “Dat roept het beeld op van nazi’s die de joden op weg naar de gasovens nog snel ‘n opmonterend schouderklopje gaven.”

Rik Torfs (dS): “erkent de kwaliteiten van Kris Peeters als leider van de partij, maar hij is niet de man die CD&V opnieuw op de rails zal zetten. We moeten onze politieke partijen heruitvinden.” (…) Torfs juicht het toe dat het individu zich meer en meer laat gelden, maar ziet daarin ook één van de redenen van het succes van Bart De Wever. (…) De kracht van De Wever is om hardop te zeggen waar het op staat en de gebreken van het Belgische politieke systeem bloot te leggen. Maar hij is in elk geval niet de oplossing. (…) Over de pausverkiezingen zegt Torfs dat kardinalen vergelijkbaar zijn met politici. Ze zeggen dat ze een aantal ideeën vertegenwoordigen, maar ze denken meestal slechts aan zichzelf.” Anders gelezen, senator Rik Torfs zoekt een éénmanspartij, zonder Peeters en zonder De Wever (en zonder kiezers).

Pjotr

Anders Gelezen

Is verdonkeremanen een regeringsopdracht?

 

MEDIA EN POLITIEK   ANDERS GELEZEN

Vooraf

Dat de media weinig vertrouwen genieten blijkt uit de ranglijst voor de persvrijheid (censuur en autocensuur): van plaats 20 naar plaats 21, na onder meer Costa Rica en Namibië. Volgens Kris Hoflack (VTM) vorige week zijn we goed bezig. Of zou het kunnen dat ook in deze materie de regionale verschillen meespelen en vooral Franstalig België problemen heeft met de (politieke) censuur en autocensuur?

DT: Knack verliest 6,5 % of bijna zevenduizend klanten. Trends dat een duidelijk Vlaamser profiel heeft wint als enige bij de magazines: 1,8 % of zeshonderdvijftig klanten.

Communautair

“De toekomstige senaat als ontmoetingsplaats van de deelstaten zou het "ideale platform" zijn om de zevende staatshervorming voor te bereiden. De formule met partijvoorzitters is tot op de draad versleten", zo verklaarde Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) in het VRT-programma Terzake. Anders Gelezen, de regeringsvorming wordt losgekoppeld van de communautaire onderhandelingen. Zou Kris Peeters vergeten zijn dat verschillende ervaren toppolitici uit zijn eigen partij (waaronder Herman Van Rompuy) goed wisten dat de federale regeringsvorming het enige moment is waarop Vlaamse druk kan gezet worden op de verdedigers van het Franstalig status quo? Wil Kris Peeters nu ook deze troef uit handen geven en gewoon de kansen vrijwaren voor een tweede regering Di Rupo of Peeters I?

Ook zijn uithaal naar N-VA over de ACW-affaire deed mij denken aan een andere lezing, namelijk dat hij verplicht werd om de ACW-top binnen CD&V gerust te stellen, maar zodra de electorale wind anders waait, hij gezwind zijn kar zal draaien. Ter herinnering (gepost door lezer F.D.): “Vorig jaar, op 31 maart 2013 , toen het communautaire gedrocht van Beke en Di Rupo reeds lang gekend was, las ik het volgende in bijna alle media : "Kris Peeters zegt : ik gooi mijn geloofwaardigheid niet te grabbel voor een federaal postje. De reden daarvoor is ook ideologisch: ik sta voor Vlaanderen, voor de Copernicaanse omwenteling. Ik ben een overtuigde confederalist. Ik ga mijn gedachtegoed niet verloochenen voor een postje in de federale regering. Dan gooi ik mijn geloofwaardigheid te grabbel.” Waarvan akte.

Onzin van Belgische cijfers

In De Tijd schrijft Rik Van Cauwelaert dat de Nationale Bank voor het eerst de werkgelegenheidscijfers uitsplitste per gewest; eindelijk! Hieruit concluderen dat de Belgische cijfers eigenlijk niet meer relevant zijn - zowel de algemene cijfers als per leeftijdscategorie – is slechts een kleine stap. “Terwijl de Europese Unie in 2012 aankeek tegen een werkloosheid van 11,6 procent, dook Vlaanderen daar met 4,5 procent een ferm stuk onder. Ook Wallonië bleef met 9,9 procent onder het Europese gemiddelde. Bij een uitsplitsing volgens leeftijd blijkt dat in Vlaanderen de grootste groep, die tussen 25 en 54 jaar oud, met 3,8 procent werklozen, nagenoeg volledig aan de slag is. Bij de oudere Vlaamse werknemers, tussen 55 en 64 jaar oud, is amper 2,9 procent werkloos (nvdr: met werklozen worden werkzoekenden bedoeld, dus zonder rekening te houden met allerhande statuten die vanaf 55 jaar frequent voorkomen, zoals vervroegd pensioen, …). Bij de hoger opgeleiden ligt dat percentage nog lager: 2,5 procent. Ook als het gaat over jeugdwerkloosheid, de groep tussen 15 en 24 jaar, doet Vlaanderen het met 12,9 procent behoorlijk beter dan Wallonië met 25,6 procent en dan Brussel met maar liefst 32 procent. (…) Maar het zijn wel die cijfers die maken dat Vlaanderen, volgens Eurostat, op de vierde plaats staat van de Europese regio's met het hoogste bbp per inwoner.” Nog een klein duwtje, meneer Rik, en we weten op welke plaats het bbp van het oh zo belangrijk Brusselse Hoofdstedelijk Gewest werkelijk staat.

Dat Paul Magnette die cijfers nog niet gelezen heeft blijkt uit zijn optimistische visie over Wallonië in dS (5/3). Daar klinkt het dat Wallonië zo snel mogelijk Vlaanderen wil inhalen. Voorwaar een positieve gedachte en wie weet, hopelijk was lezer E.S. te pessimistisch toen hij berekenden dat het nog 97 jaar zal duren als ze dubbel zo snel groeien als Vlaanderen. Als Vlaanderen nog lang de omvangrijke transfers moet betalen zou het inderdaad wel eens sneller kunnen gaan.

ACW-saga: een aanslepend eerloos verhaal

Verdonkeremanen: Mission impossible voor regering Di Rupo

Volgers van de binnenlandse politiek kunnen nog moeilijk rond de vaststelling dat deze regering Di Rupo er niet kwam om te regeren, laat staan om de Vlaamse belangen te behartigen via een communautair compromis, maar hoofdzakelijk om de operatie redding van Dexia en Ethias af te ronden en buiten het blikveld te houden van onbevoegden, onder meer het parlement. Om politici met boter op het hoofd en hun partijgebonden zuilen uit de wind te zetten. Dergelijke opdracht zorgt ervoor dat de regeringspartners met stalen kettingen aan mekaar gekluisterd zijn en steeds meer gebruik maken van kromredeneringen tot wazige verklaringen. Mocht nu ook nog het fiscale luik met de toegepaste spitstechnologie ongeloofwaardig zijn, dan was deze regeringsvorming er één te veel, “um sonst aber nicht gratis”.

Het verhaal eens anders lezen: De hardnekkigheid van CD&V-voorzitter Wouter Beke om telkens opnieuw “N-VA die aan de kant blijft staan” erbij te sleuren - ondanks het dringend advies om dat niet te doen - doet bij mij een belletje rinkelen. Zou het kunnen dat Wouter Beke wel degelijk zijn woord wilde houden en niet in een regering wou stappen zonder N-VA, maar dat hij door de ACW-vertegenwoordigers in de partijtop gedwongen werd om in een verhaal mee te stappen dat helemaal niet het zijne is noch dat van Kris Peeters? Het is ook bekend dat Steven Vanackere slechts met lange tanden aan de operatie “sauve qui peut” begon. Hoewel hiervoor een andere verklaring te lezen was in DT: dat hij zijn “bonus” wou opstrijken na zijn jarenlange werk achter de schermen ten voordele van zijn broodheer, het ACW. Het is in elk geval opvallend hoezeer CD&V als partij afwezig blijft in het debat omtrent het ACW. Het wordt zelfs leuk wanneer Miet Smet even Wilfried moet alleen laten om als stand-in woordvoerder haar verdriet om het ACW en haar woede over die drieste tegenstander (N-VA) publiekelijk te ventileren.  Een even opmerkelijke vaststelling is de terughoudendheid van sp.a en Open VLD. Voor sp.a lijkt het na de AGUSTA-affaire beter om zich koest te houden, kwestie om geen oude koeien uit de gracht te halen. Voor zowel de socialisten als de liberale familie speelt een ander verhaal een grote rol; namelijk dat van de Gemeentelijke Holding (GH) die virtueel failliet is ten gevolge van het Dexia-debacle. Ter herinnering, het was J.M. De Decker die in oktober 2011 een klacht tegen de GH neerlegde wegens schending van het vertrouwen, valsheid in geschrifte en oplichting.  Alvast een zaak waar de belastingbetalers nu reeds moeten voor betalen  en waarvan de rekening volgens Rik Van Cauwelaert nog veel hoger zal oplopen dan het ARCO-luik. Toch tijd dat de Vlaamse media ook deze zaak met evenveel hardnekkigheid opvolgen, want nu moeten we naar de Franstalige pers om te weten te komen wat er in deze zaak gaande is. Journaliste Arianne van Caloen (LLB 26/02) vraagt zich af waarom de rechtspleging inzake de GH-affaire niet vordert en heeft daarvoor volgende uitleg: “De voor­zit­ter van de recht­bank van 1ste aan­leg te Brus­sel, Luc Henn­art, is de baas van de on­der­zoeks­rech­ter in het GH-dossier, Colette Calewaert, maar ook de echt­ge­noot van de vi­ce-voor­zit­ter van de Ge­meen­telijke Hol­ding An­ne-Syl­vie Mou­zon.” Hennart verdedigt zich tegen vermoedens van belangenvermenging met de laconieke mededeling “dat hij niet met zijn vrouw over haar zaken spreekt en omgekeerd.” En niemand die daaraan twijfelt? Wel aan Vanackere maar niet aan Franstaligen die nochtans de kampioenen zijn in de politisering en belangenvermenging. Selectieve woede of kinderlijke naïviteit? Censuur of autocensuur? Waar blijft de verontwaardiging van de parlementsleden van zowel de oppositie als de regeringspartijen in deze zaak?

Anders gelezen, kunnen we best begrijpen dat een operatie bankenredding noodzakelijk was en de regering onder grote tijdsdruk stond. Dat daarbij fouten kunnen gemaakt worden is menselijk. Onder die noemer kan men naar mijn bescheiden mening eventueel nog  het luik “onderhandelen met Frankrijk” situeren. Net zoals in het geval van de onderhandelingen met Nederland over FORTIS. Maar wat er intern gebeurde – in België onder Belgen – kan niet rekenen op zoveel clementie. Er zijn gewoon teveel toevalligheden, teveel verdonkeremanen waardoor het wantrouwen dat al zo groot is nog toeneemt. In de FORTIS-zaak - waar de politiek geen belangen te verdedigen had – hebben alle aandeelhouders hun geld verloren. Bij DEXIA en ETHIAS – waar de partijbelangen wel groot zijn – werden de meubelen (voorlopig) wel gered door de regering. Twee maten en twee gewichten? Zoveel andere verklaringen zijn hiervoor niet mogelijk.

Kromredeneringen

Develtere (nog ACW-topman): Enerzijds zegt Develtere dat hij particulieren niet kan opleggen welke bank te kiezen terwijl hij anderzijds daarvoor wel geld wil van Belfius. Winstbewijzen die daarenboven niets waard zijn maar waarvoor de belastingbetaler via de staatsbank Belfius wel 110 miljoen netto (de voorafbetaling gebeurde door Belfius) betaalde. Vervolgens werd een deel van dat geld uitgezet aan een rente die vooral nieuwe vragen oproept. Kan er nog iemand volgen?

Overigens is er met deze “lening” iets niet duidelijk: gaat het om een “langlopende obligatie” met een hoge interest? Dan gaat het wel degelijk om een echte waarde die op de secundaire markt kan te gelde gemaakt worden of vanaf een bepaald moment kan terugbetaald worden door Belfius (een call). Dan was de uitspraak dat ze het kapitaal kwijt zijn fout. Gaat het echter om een eeuwigdurende lening die niet teruggevorderd kan worden, dan ziet het plaatje er gans anders uit. Dan zit Belfius bank voor altijd vast aan een rente van 7,50 % wat in feite betekent dat elke 13 jaar het ACW zijn gestort kapitaal terugkrijgt. In tijden waar de rente niet eens de index volgt is dat een meer dan lucratieve deal. In elk geval meer dan de obligatieaanbiedingen van grote bedrijven zoals Solvay. 

Over die “afkoopclausule” las ik volgende standpunten:

Leo Clijsters (CEO Belfius): "Als een winkelier een winkel verkoopt, staan er ook clausules in dat de verkoper niet alle klanten mag meenemen. Dat is heel normaal." Anders gelezen, dat gaat op voor iemand die zelf een nieuwe winkel wil openen. Is dat het dreigement van ACW, met een eigen coöperatieve bank beginnen of zich associëren met andere medespelers tegen Belfius? Heeft het ACW nog altijd de morele autoriteit om geld te slaan uit dergelijke situatie?

Meester Fernand Keuleneer (op facebook): Ha, ik wil de Vlaamse kaderleden niet te eten geven die een deel van hun opzegvergoeding ooit hebben uitbetaald gekregen als een "vergoeding" voor een niet-concurrentiebeding. Anders gelezen, zijn dat vergelijkbare situaties? Beschikt het ACW over fabrieksgeheimen die ze kan verkopen aan concurrenten? Of is het ACW van plan om de privacy van haar ARCO-spaarders opnieuw te misbruiken en haar “klanten” mee te tronen naar een concurrent? Mij lijkt het dat die historisch gegroeide klantenbinding vandaag helemaal niets meer waard is, integendeel! Het gezond verstand zegt mij dat ik als belastingbetaler en mede-eigenaar van Belfius daar geen cent voor wil uitgeven. Laat het ACW maar doen.   

Citaten van de week

Hugo Camps (DM): Alsof er zoveel te zingen valt, hokten ze toch weer met vijfduizend in de Lotto Arena samen voor het Vlaams Nationaal Zangfeest. Tegen folklore van Vlaams-nationalisme bestaat geen medicijn. Je kunt alleen hopen dat het bij galm in korte broek blijft. (…) Zag ik daar nu het silhouet van gouverneur Jan Briers gorgelen? Of was het mijn flou artistique? Zeker is dat de politieke benoeming van mevrouw Weyts als lid van de raad van bestuur van de VRT psalmerend werd ingejubeld. Songfestival avant la lettre! (…) Miel Cools werd nog uit de mottenballen van Vlaamse kleinkunsthistorie gehaald. Signaal van eigentijdsheid. Volgend jaar houdt Ernest Claes de speech.

Marnix Beyen (DM): Om de Wever te bestrijden is het label 'populist' met andere woorden bijzonder ondoeltreffend. Slechts een doorgedreven engagement voor een minder gesloten samenleving dan degene die hij voor ogen heeft, kan op termijn vruchten afwerpen. Anders gelezen, in zijn bijdrage vergat hij de argumenten te vermelden waaruit zou blijken dat De Wever inderdaad een gesloten samenleving nastreeft. Of bedoelt hij dat de ganse wereld hier welkom moet zijn en hij alvast bereid is om daarvoor de nodige centen op tafel te leggen?

Uitspraak op het Vlaams nationaal Zangfeest (diep in het riet, verscholen in de kranten): “Welk volk ter wereld wil de les gespeld worden door een ACW-zuil die België dient, Vlaanderen minacht, ons allen moreel de les spelt, maar fiscale spitstechnologie toepast en de gewone belastingbetaler laat opdraaien? Excuses zullen hiervoor niet volstaan!' (…) Alsof al die fantastische vrijwilligers die zich geëngageerd en vol overgave inzetten voor de sociaal zwakkeren, enkel kunnen functioneren in een ACW-keurslijf. Er is in Vlaanderen echt wel plaats voor een ontzuilde en volwassen warme samenleving!” Anders gelezen, ik vroeg meneer Develtere of het ACW bereid was om het confederaal model een kans te geven? Of dat hij net als zijn voorganger ook zou oproepen om niet voor N-VA te stemmen. Ik kijk samen met u allen uit naar zijn antwoord.

Pjotr

Anders Gelezen

De Belgische scheldcultuur doet denken aan vroeger

MEDIA EN POLITIEK  ANDERS GELEZEN

Vooraf

De voorzitter van de Raad van Bestuur van de VRT, Luc Van den Brande liet weten dat hij mijn klacht (over beeldmanipulatie tijdens de nieuwsberichten van de VRT op zondag 17 februari) voorgelegd heeft aan de betrokken verantwoordelijke en hij mij zal informeren over de toelichting. Goed zo en vermits de voorzitter van de RVB niet de eerste de beste is, zal zijn antwoord ongetwijfeld spoedig volgen.

Animalia

Kent u animalia? Het Belgisch dierenrijk dat sommige vooraanstaande politici steeds meer als referentiekader gebruiken om politieke tegenstanders te karakteriseren. Eerst waren het nog mensen, zij het mentaal gehandicapten (Herman De Croo) maar dat volstond blijkbaar niet en animalia werd de nieuwe referentie: mestkevers (Karel De Gucht), houtwormen (Laurette Onkelinx of was het Joëlle Milquet?) en nu kwamen er nog schorpioenen (Wouter Beke) en bloedhonden (Leterme) bij. Ik herinner mij vaag dat er ooit nog een periode was waarin men het eveneens had over dieren. Ongedierte dat vernietigd moest  worden. Niet in kampen ditmaal maar in een lekke boot ver weg op zee.

Een partij gekenmerkt door zoveel verschillende dieren lijkt mij goed op weg om een “brede volkspartij” te worden. Dat was alvast de conclusie van de peiling door La Libre/RTBF die aangaf dat er evenveel ondervraagden voor Animalia zouden stemmen (39 %) als voor de drie traditionele partijen samen.

De bloedhonden waar Yves Leterme naar verwees in dS (23 feb), hebben te maken met de manier waarop ACW-topman Patrick Develtere aangevallen werd door N-VA en de media (Trends voorop). De typisch dS-titel luidde: “Bloedhonden achter je aan, ik ken dat ook”. Een citaat: “We moeten dit dossier in een ruimer perspectief bekijken”, zegt hij. “De financiële werking van het ACW is gegroeid vanuit de coöperatieve gedachte: als je de spaarcenten van alle leden bundelt, kun je een beter rendement halen. Met de opbrengst van die coöperatie kon ook de werking van het ACW worden gefinancierd. En die werking is van een onschatbare waarde geweest voor de culturele en sociale ontvoogding van het Vlaamse volk.” Deze overweging lijkt mij verdedigbaar maar verdient toch een andere lezing. We hebben nog niet vergeten dat indertijd de hogere clerus tégen de Vlaamse ontvoogding was en binnen de kerk slechts ondersteund werd door de dorpspastoors. Als ik een parallel mag trekken met vandaag: het is eenzelfde elite, inclusief de ACW-top, die een verdere Vlaamse (politieke én maatschappelijke) ontvoogding in de weg staat, niet de vele leden die voor N-VA stemmen. Het conservatisme van de top heeft niets maar dan ook helemaal niets met de verdiensten van de vrijwilligers te maken, maar alles met machtsbehoud.

Als er een destabilisering zou zijn van het middenveld zoals Kris Peeters beweert, dan moeten de ACW-top en –mandatarissen in de regering en in de raad van bestuur van DEXIA eerst in de spiegel kijken vooraleer te schieten op de boodschapper. Mijn aanbeveling: zonder parlementair onderzoek geen pardon. Hebben we het vrijwilligerswerk nodig zoals Vlaams minister-president Chris Peeters (CD&V) op de radio verklaarde? Zeker en vast, maar moet dat partijgebonden zijn? Moeten middenveldorganisaties ook zoveel politieke macht hebben? Dat ze in staat zijn om een partij te chanteren, in dit geval CD&V? Hoe dan ook, dat Kris Peeters probeert politiek garen te spinnen door die vrijwilligers onterecht te betrekken in de politieke hetze is al te doorzichtig. Uit de reacties in diverse kranten blijkt gelukkig dat nogal wat mensen Peeters door hebben en ontgoocheld zijn in de minister-president die in 2014 door zijn partij als het boegbeeld van Vlaanderen naar voor wordt geschoven.

De culturele elite

Ik ga mij niet verlagen tot het herhalen van de scheldkanonnades die vooraanstaande cultuurdragers gebruikten in hun karakterisering van de Vlaamsgezinde stroming. Hun waarschuwingen tegen een verregaande Vlaamse autonomie vielen tot hun eigen grote verbazing niet op een vruchtbare bodem. Ook hier eenzelfde kloof tussen de dorpsstraat en de rode loper voor de mediavedetten en culturele toppers.

Recentelijk kregen twee spitsbroeders die ooit een boek samen schreven, Jan Blommaert en Jef Verschueren, de kans om zich nog eens te laten gaan. Volgens Blommaert in Knack is Liesbeth Homans (N-VA), voorzitter OCMW Antwerpen, de pedalen kwijt. Hij valt haar beleid (de verdeling van aidsremmers) aan en vraagt haar om af te treden want ze is “een heel erg foute keuze voor deze portefeuille en ze doet haar stad en haar gemeenschap heel veel kwaad.” Zeg dat Jan Blommaert het gezegd heeft!   

Jef Verschueren mag in dS een pleidooi houden pro vergelijkingen met de jaren dertig. We kunnen er veel uit leren, schrijft hij. Zowel Mia Doornaert – die nochtans niet kan verdacht worden van N-VA-sympathie -  als Tom Naegels, ombudsman van dS, zijn volgens hem fout wanneer ze een gelijkenis met de jaren dertig afkeuren. Ze zijn in de val getrapt van Bart De Wever. De vergelijking met de jaren dertig gaat volgens hem wel op: “Een vergelijking met de jaren 30 begint niet bij concentratiekampen en een wereldoorlog. Maar aan kampen en oorlog ging een politiek en retorisch proces vooraf dat een niet-emancipatorisch nationalisme tot gemeengoed maakte. Nationalisme werd niet alleen verdedigd door barbaren, maar ook door weldenkende, vaak humanistisch geïnspireerde intellectuelen.” Verder verwijst hij naar de Duitse journalist Friedrich Sieburg, tevens literatuurkenner die filosofie, geschiedenis en economie had gestudeerd. Sieburg profileerde zich uitdrukkelijk als linkse nationaalsocialist en hij schreef in 1932 een uitvoerig pleidooi voor de vrijwaring en versterking van de Duitse identiteit, Es werde Deutschland , dat pas na Hitlers machtsovername in 1933 zou verschijnen. (…) Aan de motieven van Sieburg is dus niets verwerpelijks. Maar in zijn verdediging van het nationalisme dringen de vergelijkingen met het huidige discours zich op. Enkele citaten: ‘Wij zijn lang het slachtoffer geweest van een buitensporig relativisme.” “De tijd is gekomen om onze eigen gemeenschappelijke noties te ontwikkelen, de elementen ervan te bundelen in miljoenen harten en ze te ordenen tot een schaal van gemeenschappelijke waarden.” Sieburg hield in zijn boek ook een pleidooi tegen het antisemitisme. Hij was dus een brave nationalist. Hij kon met overtuiging zeggen dat hij geen racist was. Daarom werd het boek in Duitsland zelfs verboden in 1936. Bart De Wever is misschien (sic) ook een brave nationalist. Maar de consequenties van zijn retoriek zijn niet te overzien. Hij heeft die niet eens in de hand. Redenen genoeg om elke zweem van ontsporing duidelijk onder de aandacht te brengen. Anders gelezen, Bart De Wever is misschien een brave nationalist maar misschien ook niet als we de suggestie van Jef geloven. Aan wie zou hij daarbij denken?

Citaten van de week

Tinneke Beeckman (dS) Veel meningen, geen debat: “Williams stelt in "Truth and Truthfulness" twee deugden van waarachtigheid voor: oprechtheid en nauwkeurigheid. Wie zich in het publieke debat over politiek uitspreekt, zoals politici, journalisten, filosofen, economen, opiniemakers, kan die deugden dan als leidraad nemen. Waarheid heeft te maken met vertrouwen, met betrouwbaarheid. Oprecht spreken betekent communiceren op een eerlijke manier. Nauwkeurigheid slaat op een passie, op het verlangen het juiste te zeggen, volgens de juiste onderzoeksmethode. Nauwkeurigheid als deugd betreft een houding, een gewoonte zelfs, ook om zelfbedrog en wishful thinking te onderzoeken. Liever feiten dan meningen, zelfs al zijn ze onaangenaam.”

Guy Tegenbos(dS) over het staatsbeslag: Sinds 2012 is die grens losgelaten en stomen we verder op: 51 procent vorig jaar, nog meer de komende jaren. De overheden verhoogden vooral hun inkomsten en deden hun uitgaven nauwelijks dalen, zegt de Nationale Bank. En eigenlijk is de toestand nog erger. De overheden geven nog drie procent méér uit dan ze binnenkregen: ze hadden een tekort van 3 procent en hun uitgaven kwamen overeen met 54 procent van het bbp. Dit is bestuurlijke obesitas.

Anka C. lezeres (dS online): “Woensdag 12 mei 2010, vooravond van Rerum Novarum en midden in een hevige federale verkiezingsstrijd, kopt de voorpagina van deze krant: 'ACW raadt stem op N-VA af'. Zoveel zelfoverschatting vanwege een organisatie met zoveel lijken in de kast, eigenlijk was/is het ongelooflijk surrealisme...”

Steven Vanackere(dS): “Wat ik van de fiscale behandeling van de winstbewijzen vind? Ik zal vinden wat de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) daarvan vindt', zei Vanackere. ‘Maar het zou wel eens een lege doos kunnen zijn. Iemand zal dan zijn staart moeten intrekken. Een eenvoudig sorry na al die kritiek van de N-VA lijkt me wat al te gemakkelijk. Het mag wel iets meer zijn.”

Bart Eeckhout DM: “Het ACW ziet zichzelf graag als een willoos slachtoffer van het casinokapitalisme, waarbij "in een ver verleden" de eigen instellingen werden meegesleurd. Dat beeld klopt op minstens twee punten niet. Als we de excessen op de financiële markten als een gewelddaad mogen omschrijven, dan is het ACW er geen slachtoffer van maar een dader. Het heeft actief meegewerkt aan de ombouw van zijn bank tot een soort hefboomfonds, en het heeft er ijverig de vruchten van geplukt. Bovendien blijkt nu opnieuw dat de moreel dubieuze praktijken niet enkel in dat verre verleden werden bedreven, maar ook vandaag nog voortgezet worden. Dat is de schaamte ver voorbij.”

Charles Michel (voorzitter MR) in de kranten: “De leden van deze linkse organisaties geven al jarenlang lessen in solidariteit. Nu ze zelf hun toevlucht nemen tot deze fiscale techniek, raakt me dat. (…) Als de betrokken organisaties, die grotendeels met overheidsgeld worden gefinancierd, niet snel duidelijkheid scheppen, wil de MR de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie vragen.”

Geert Noels facebook: “Zoals zo dikwijls in dit land wil men liever geen vragen, geen verantwoording of verantwoordelijkheid. En als je klokkenluider wil zijn, bereid je dan voor op de drie stappen in de aanval op je integriteit:

1.    aanval op je persoon - wie je (maar bent) = persoonlijke consequenties

2.    aanval op je job of je organisatie = economische consequenties

3.    aanval op je reputatie of die van je organisatie = langdurige en diepgaande consequenties

Een verandering zal onvermijdelijk plaatsvinden en komen van onderuit: van de vele leden van organisaties, van klanten van banken en ondernemingen, van vele ontgoochelde vrijwilligers of gelovigen, of idealisten. Gewone mensen, grassroot, niet vanuit de top, niet vanuit de macht. Power tends to corrupt and absolute power corrupts absolutely.”

Lars Bové in DT: “Liefst 68 magistraten, onder wie bekende onderzoeksrechters en openbaar aanklagers, stappen naar het Grondwettelijk Hof om de hervorming van Brussel-Halle-Vilvoorde te vernietigen.” Anders gelezen,  dat kan niet want volgens Wouter Beke betaalden we een redelijke prijs voor de splitsing van BHV?”

Paul Magnette (voorzitter PS) in Sudpresse: “Het België van de toekomst is voor Magnette: "een federale staat met drie gewesten en een minderheid in elk van die gewesten: Franstaligen in Vlaanderen, Vlamingen in Brussel en Duitstaligen in Wallonië".” Anders Gelezen, er is geen Nederlandstalige minderheid in Wallonië en Duitstaligen blijven onder de Waalse plak.

Kris Hoflack VTM: “Het gaat goed met de journalistiek in Vlaanderen. Nog nooit in de geschiedenis van de Vlaamse pers was de kwaliteit zo hoog. De concurrentie tussen De Standaard en De Morgen heeft een geschreven kwaliteitspers opgeleverd die op een hoog niveau staat. De Tijd begint zich steeds meer te manifesteren als een derde belangrijke en hoogstaande speler in hetzelfde segment. (…) Politiek geïnspireerde of gekleurde verslaggeving bestaat nog nauwelijks. De tijd dat bij de openbare omroep de politieke kleur belangrijker was dan de reportage ligt gelukkig achter ons.” Anders gelezen, eigen volk, schoon volk.

Pjotr

Anders Gelezen

 

Over macht en beeldenstormers

 

MEDIA EN POLITIEK ANDERS GELEZEN

Het rommelde van alle kanten. Bij buitenlandse zaken, in de “rode burcht” en vooral bij de zuilen. De uitspraken van zowel politici als journalisten over het al of niet financieel gesjoemel door ACW (de affaire met de winstbewijzen van DEXIA) zijn blijkbaar vatbaar voor veel lezingen. De typisch straffe oppositietaal van N-VA was meteen een (welkome) reden voor de hautaine ACW-top om de kritiek af te doen als ACW-bashing (het woord alleen al!). Maar zou het niet passen om dit debat in zijn Belgische context te lezen? Een omgeving waar machtsdenken de overhand kon nemen op ethische en democratische spelregels. Waar iedereen dergelijk in essentie asociaal gedrag accepteert, meer zelfs, beoefent als een nationale sport en pronkt met de verworven macht. Anders Gelezen: er was deze week heel wat werk aan de winkel.

De arrogantie van de macht: Francofiele Didier Reynders

Na de affaire met ambassadeur De Bruyne te Congo Brazzaville en de quasi ééntalig Franse uiteenzetting van Reynders tijdens de diplomatieke dagen, blijkt nu dat de jaarlijkse “beweging” (de politieke aanduiding van ambassadeurs) een perfect voorbeeld is van de conclusies uit mijn onderzoek naar het diplomatiek incident in Congo Brazzaville: alle belangrijke posten worden gegeven aan ambassadeurs met een partijkaart van een van de traditionele partijen. Hiermee begint pas de arrogantie van de macht want daar bovenop blijkt een overwicht van de Franstaligen voor de belangrijkste posten. MR slaagt er zelfs in om 5 ambassadeurs  voor de belangrijkste hoofdsteden  te mogen leveren. Minister Reynders deed de vragen van de Vlaamse pers  minachtend af, zeggende dat het de volgende keer anders kan zijn. En de Vlaamse regeringspartners? De hulpelozen van de macht legden zich hierbij neer, gevangen als ze zijn door hun eigen betrokkenheid.

De arrogantie van de macht: de rode burcht

De ACW-discussie kreeg in het zondagse VRT-programma “De Zevende Dag” een bijzonder gekleurde afwikkeling.

Ivan Devadder slaagde erin om Crombez (sp.a) een gouden voorzet te geven: hij vroeg hem of  het probleem van het ACW niet deed denken aan de werkwijze van Arnaud (de rijke Fransman die volgens Crombez Belg wil worden omwille van wettelijke fiscale ontwijkingmechanismen). Waarmee Crombez met een monkel om de mond de bal mocht binnenkoppen en verklaarde dat hij blij was met de bocht van N-VA die Arnaud wel welkom heette maar nu meer moeite had met het ACW. Crombez – De Decker (N-VA): 1-0; met dank aan de arbiter. De laatste spreker was CD&V’er Terwingen waarop Yvan Devadder afsloot met een bedankje gevolgd door beleefd applaus van het publiek.

De manipulatie kwam er evenwel tijdens de nieuwsuitzendingen van 18 en 19 uur op Een. Men selecteerde één uitspraak van elke deelnemer maar knipte een stuk weg zodat Crombez het laatste woord kreeg en zowel Terwingens uitspraak als Devadders bedankje verdwenen en het applaus volgde op de uitspraak van Crombez. Net zoals velen (die De Zevende Dag niet gezien hadden) dacht ik dat het applaus bedoeld was voor Crombez zijn mening. Pas nadat ik ’s avonds het programma zag besefte ik dat er sprake was van een bewuste beeldmanipulatie met het oog op het versterken van de uitspraak van “rode vriend” Crombez. Benieuwd welk antwoord ik zal krijgen van Luc Van den Brande, voorzitter van de Raad van Bestuur van de VRT, over deze in mijn ogen zware, want doelbewuste, deontologische fout. De macht van een politiek geïnspireerde zender.

Geïnstitutionaliseerde macht versus

verontwaardigde beeldenstormers

Dat het parlement op zijn honger is blijven zitten door de weigering van de regeringspartijen om een onderzoekscommissie met voldoende bevoegdheden op te richten naar aanleiding van het DEXIA schandaal, was op zich reeds een goede reden voor de oppositie om opnieuw op de barricaden te gaan staan. We vergeten best ook niet dat het ACW de “vijandelijkheden” opende door voor de verkiezingen van 2010 publiekelijk (in dS) een stemadvies te geven en zijn leden op te roepen niet voor N-VA te stemmen. Ik vraag mij nog altijd af met welk recht een organisatie die via zijn deelorganisaties (tegen betaling) mee de publieke dienstverlening organiseert zich zoiets mag permitteren?

De essentie waar men dreigt aan voorbij te gaan, werd perfect samengevat door Bart Sturtewagen die in zijn Commentaar (15/02) schreef: “Dit is geen fiscale of juridische kwestie. De N-VA, die gisteren dit dossier uitbracht, legt op te veel slakken zout. Sommige onderdelen van de gehanteerde constructies zijn voor verschillende uitleg vatbaar en de specialisten spreken elkaar tegen (nvdr dat zal niet anders zijn nadat het BBI uitspraak heeft gedaan). Maar de kern van de aantijgingen kan niet worden weggewuifd. Dit is een eerloos verhaal. Misdrijven moeten voor de rechtbank worden aangetoond. Maar dit is een moreel faillissement.”

In een onrechtvaardig land als België wordt elk maatschappelijk probleem door de machthebbers herleid tot een communicatieprobleem – eerst beslissen ze en pas daarna proberen ze via gespin een draagvlak te creëren – ofwel wordt het een louter juridische kwestie – zodoende de waarheid herleidend tot interpretaties van snuggere advocaten. Geen sprake meer van moraliteit en eerlijkheid. Gelukkig is er in deze affaire over de winstbewijzen van het ACW één waarheid die overeind blijft zonder juridisch gevecht, namelijk dat het ACW op een totaal van meer dan 100 miljoen euro aan dividenden en een winst van meer dan 20 miljoen euro nog geen 60.000 euro belastingen betaalde. Of dat nu juridisch correct is of niet, moreel is dat voor een sociale organisatie verwerpelijk. Om misverstanden te voorkomen: dat was de conclusie van Johan van Overtveldt in Trends, nog voor N-VA ten strijde trok.

Maar de dieperliggende aspecten, waarover we al te weinig lezen in de kranten en waar zelfs de oppositie onvoldoende aandacht aan besteedt,  zijn veel belangrijker voor de toekomst. Dan hebben we het over drie vormen van oneerlijkheid: economische, intellectuele en politieke oneerlijkheid.

Economische oneerlijkheid

Door al het belastinggeld dat vloeit naar het ACW en zijn deelorganisaties is deze zuil uitgegroeid tot een ware monopolist waartegen geen enkele andere organisatie nog weerwerk kan bieden. Dat ze zoveel macht konden verwerven  zonder de verplichting om een morele, democratische en materiële verantwoording af te leggen aan de gemeenschap die het ACW betaalt, is een typisch Belgische constructiefout waarvoor de traditionele politieke partijen verantwoordelijk zijn.  Concurrentie is nochtans een noodzakelijke voorwaarde voor de goede marktwerking, zoals Vande Lanotte bewees met zijn actie tegen monopolist Electrabel. Alleen, als het over de zuilen gaat dan meten de traditionele partijen met twee maten en twee gewichten. Fiscale optimalisatie mag maar concurrentie niet? Dan zijn (partijgebonden) monopolies blijkbaar wel goed. Voor alle duidelijkheid, deelorganisaties zoals een vakbond (ACV) en een mutualiteit (CM) zijn en blijven onontbeerlijk; het ACW niet. Maar dat deze zuil, dank zij het vele geld waar geen controle op mogelijk is, een netwerk kon uitbouwen dat  elke concurrentie fnuikt, is een stap te ver. Dat is ook de reden waarom de actuele oproep om te veranderen van ziekenfonds weinig kans op slagen heeft. Om het in eenvoudige bewoordingen te stellen: veranderen van elektriciteitsmaatschappij leverde voordeel op voor de klant. In het geval van de Christelijke Mutualiteit met zijn uitgebreid netwerk van kantoren en de thuiszorgwinkels voor de ondersteuning van zieken en gehandicapten betekent veranderen onvermijdelijk kwaliteitsverlies. Hier dient de politiek tussen te komen om deze monopolistische scheeftrekking recht te zetten.

Intellectuele oneerlijkheid

Niemand kan ontkennen dat sommige middenveldorganisaties over uitgebreide studiediensten beschikken en dus heel goed geïnformeerd zijn. Dat is zonder twijfel het geval voor de christelijke vakbond en ziekenbond. Wie daarvoor betaalt is hier niet aan de orde, maar zorgt er wel voor dat hun “eigen” verkozenen over de meest adequate informatie beschikken terwijl andere volksvertegenwoordigers hiervan verstoken blijven. Dat organisaties zoals het ACW via hun vakbond en ziekenkas deelnemen aan de publieke dienstverlening betekent ook dat ze met de verworven kennis deze dienstverlening beter dan wie ook kunnen sturen naar eigen goeddunken. Voor een lobbygroep – dat zijn alle middenveldgroepen, ook de vakbonden – betekent dit een betere kennis die bijzonder belangrijk is voor de politieke besluitvorming. Want tenslotte is politiek het organiseren van het meningsverschil en de plaats bij uitstek om dit debat te voeren is het parlement. Zou het dan niet intellectueel eerlijker zijn mochten alle vertegenwoordigers toegang hebben tot de beste informatie? Waarom heeft het parlement geen eigen apolitieke studiedienst waar álle beschikbare informatie verzameld wordt, ook deze van de middenveldorganisaties en andere economische en financiële lobbyisten? Zou dat het debat niet op een hoger niveau tillen? Eerlijker zijn?

De huidige situatie werd reeds decennia geleden door de Coudenberggroep aan de kaak gesteld: de intense verstrengeling van politiek en lobbygroepen; één van de ziektebeelden van dit België.  Dat bij de geleverde informatie door lobbygroepen enige achterdocht geboden is, spreekt voor zich en ook daarom is een evaluatie door een ongebonden studiedienst nuttig voor iedereen. Zelfs voor eerbiedwaardige instellingen geldt enige achterdocht want het zal niet iedereen ontgaan zijn dat in een recent verleden bij voorbeeld de Nationale Bank zich “vergiste” in haar prognoses. Toevallig kwam het telkens goed uit voor de regering. Geïnstitutionaliseerde intellectuele oneerlijkheid?  

Democratische oneerlijkheid

Tenslotte is er een derde onrechtvaardigheid door de partijgebonden verzuiling: de verstrengeling van maatschappelijke doelstellingen en politieke macht. Geen enkele van de machthebbers van deze middenveldorganisaties wordt verkozen door zij die – via belastinggeld – bijdragen. De democratische regel dat wie betaalt voor iets ook recht heeft op vertegenwoordiging gaat niet op voor de middenveldorganisaties. Was dat in het verleden aanvaardbaar omdat er nauwelijks belastinggelden werden doorgesluisd, dan is het gezien de evolutie vandaag oneerlijk om deze afwijking te bestendigen. Deze democratische ongelijkheid creëerde ook een tweede aberratie, namelijk de verstrengeling van de politieke partijen met “hun” zuilen. Er is niets mis met  ministers en parlementsleden die zich bekennen tot een welbepaalde maatschappijvisie en doelgroep, maar er is wel een probleem wanneer de zuilen dicteren welke koers een politieke partij mag varen. Ook al zal men dat vanuit de partijhoofdkwartieren ten stelligste ontkennen, goed geïnformeerden weten dat bij CD&V de ACW mandatarissen telkens op de rem gingen staan wanneer andere mandatarissen de staatsstructuur grondig wilden verbouwen. De “koterijen” die we dank zij het oplapwerk nu ervaren zijn daar het beste bewijs voor.  Dat deze ACW-mandatarissen de maatschappijvisie van het ACW blijven aanhangen is begrijpelijk. Het zou erg zijn dat men de sterke lokale basis zou in de steek laten. Vooral na het vertrek van de talrijke Vlaamsgezinde kiezers en de ontgoochelde ARCO-spaarders die nooit een dividend cash uitbetaald kregen en nu riskeren alles te verliezen, dreigt de complete leegloop.

Verontwaardigde beeldenstormers

De verontwaardigde beeldenstormers hebben dus nog een heel eind te gaan. Daarom zou het verstandig zijn om in plaats van straffe taal te spreken – met de quasi zekerheid dat dit op een welles-nietes zal uitdraaien – volop te gaan voor een parlementair onderzoek dat georiënteerd is op de toekomst van een moderne pluralistische publieke dienstverlening. Het wordt alvast heel moeilijk voor de traditionele partijen om, na de zware beleidsfouten van deze organisaties, dit debat te weigeren. Anderzijds zijn de belangen zo groot (en zo machtig) dat het een ware uitdaging wordt voor het staatsmanschap van alle partijen. De bestendiging van de huidige oneerlijke economische, intellectuele en democratische situatie kan zelfs door de beste spindokter niet goedgepraat worden.

Dat professor emeritus Huyse in dS een parlementaire afhandeling verwerpt, mist elke  academische grond en getuigt van vooringenomenheid. Met zijn voorstel om een waarheidscommissie op te richten wil hij enkel de huidige situatie bestendigen in plaats van de oneerlijke situatie ten gronde aan te pakken. Opnieuw loodgieterwerk in plaats van een streven naar transparante constructies die de partijgrenzen overstijgen en waar iedereen zich kan in vinden. Is dat teveel gevraagd?

Citaten van de week

Wouter Beke (dS): “Je kan een schorpioen niet verwijten dat hij bijt. N-VA is een partij die een sterke Vlaamse staat wil en aan de andere kant een sterke markt die zo weinig mogelijk gereguleerd wordt. Het is hun keuze om meer te kiezen voor polarisatie dan voor dialoog.” Anders Gelezen, N-VA is niet langer gevaarlijk, maar dodelijk. Als deze uitspraak staat voor het pacificatiemodel van CD&V, waarvoor staat dan het polarisatiemodel van N-VA?

Bart Beirlant (dS): “De uitdaging om belastingsystemen zo aan te passen dat ze opgewassen zijn tegen de fiscale spitstechnologie die de globalisering biedt, is aartsmoeilijk. Maar met hun intentieverklaring in Moskou hebben de G20 een eerste, belangrijke stap ondernomen. De kans dat ze doorzetten, is groter dan ooit omdat de meeste regeringen geld nodig hebben om hun begrotingstekorten te verkleinen. Het komt er nu op aan dat media en ngo's uitwassen aan de kaak blijven stellen en druk blijven uitoefenen, zodat ook multinationals hun ‘fair share' gaan betalen.” Anders Gelezen, waarom deed en doet dS dat niet met de Belgische uitwassen?

Steven Samyn (DM): Iedereen die de Belgische politiek de voorbije decennia van ver of dicht heeft gevolgd, weet echter ook dat de brute macht van het ACW op de Wetstraat moeilijk overschat kan worden. Het maken en kraken van regeringen, het al dan niet devalueren van de Belgische frank..., de christelijke arbeidersbeweging voerde mee de regie. (…) De christelijke vakbond vraagt het ACW niet alleen om tekst en uitleg. Hij spreekt over "laakbare praktijken". Dat onderdelen van het ACW afstand nemen van de top, is ongezien. De enige manier waarop de christelijke arbeidersbeweging de meubelen nog enigszins kan proberen te redden, is door open kaart te spelen. Zijn de aantijgingen van fiscale fraude onterecht? Wel, leg dan de boekhouding en de belastingaangiften op tafel. Hetzelfde geldt voor minister van Financiën Steven Vanackere. De CD&V'er met een uitgesproken ACW-etiket mag zich naar eigen zeggen 'bedrogen' voelen. Maar vragen in het parlement over transacties tussen een volledig genationaliseerde bank en delen van het ACW blijven onbeantwoord.”

Rik Van Cauwelaert in De Tijd: De federale meerderheid wil de zesde staatshervorming tegen begin 2014 afronden. Maar het kan ook zijn dat de moeizaam bevochten staatshervorming pas in 2015 uitvoerbaar is, wordt er voorzichtig aan toegevoegd. En zelfs dat is overmoedig. (…) Neem nu de Bijzondere Financieringswet, het sluitstuk van de zesde staatshervorming. Die Bijzondere Financieringswet is, in goed 20 jaar en nadat ze telkens enthousiast werd gesteund in het parlement, aan haar derde versie toe. (…) Die toenemende schuld - met onvermijdelijk stijgende intrestlasten als gevolg - en de vergrijzing remmen de economische groei af. Voeg daarbij de zo goed als onvoorspelbare evoluties en verschuivingen op de arbeidsmarkt, en het is nu al zo goed als zeker dat de nieuwe financieringswet lang voor de afloop van de overgangsfase aan een grondige verbouwing toe zal zijn. In die omstandigheden valt het voorstel van sommigen om de zesde staatshervorming in de lade te houden en meteen de zevende, definitieve staatshervorming aan te pakken, te overwegen.

Jean Claude Marcourt (LLB): "Malgré notre position pourtant très claire, M. Reynders a décidé de poursuivre son projet seul, toujours sans aucune concertation avec les Régions. Le ministre wallon du Commerce extérieur, Jean-Claude Marcourt, est prêt à introduire un recours devant le Conseil d'Etat pour obtenir l'annulation d'un arrêté royal qui concrétise l'intention du ministre des Affaires étrangères, Didier Reynders, de créer un réseau de conseillers en diplomatie économique au sein des ambassades de Belgique, a-t-il indiqué mardi en réponse à une question d'Alfred Gadenne (cdH).

Pjotr

Anders Gelezen