11 juni 2010

Utopia

ANDERS GELEZEN

In Knack heeft men enkele paardenmiddelen besproken om België te hervormen. Zo kwam als eerste (Knack 19/05) de idee van constitutionalist en oud-gediende, professor Senelle aan bod. Hij wil België hervormen tot een federatie met twee deelstaten, Vlaanderen en Wallonië in plaats van gewesten en gemeenschappen. En Brussel? Ligt in Vlaanderen en zal nooit een aparte deelstaat worden (ze hebben er het geld niet voor). In de volgende Knack (26/05) stelt men voor om de zes faciliteitengemeenten bij Brussel te voegen. Historicus Bruno De Wever, broer van Bart, lanceerde deze idee maar vroeg als compensatie de splitsing van de sociale zekerheid. De Franstalige Brusselse politici vinden dat geen oplossing voor het Brussels probleem, geldgebrek. Zes gemeenten toevoegen in plaats van geld is geen cadeau!

De week erop (9/06) en net voor de verkiezingen, is het de beurt aan een zakenkabinet om de problemen op te lossen. Maar, zo schrijft men, zoiets is onmogelijk want ook een zakenkabinet moet door een parlementaire meerderheid gesteund worden en dat is utopisch. Dergelijk zakenkabinet zou niet anders zijn dan een afspiegeling van de politiek; Janie Haeck minister en Vande Lanotte bestuurder van de NMBS.

Ondertussen hebben creatieve CD&V’ers de invulling van het Kortrijkse confederalisme al een paar keer gewijzigd. Op Kanaal Z pakte Herman Van Rompuy een tijd geleden uit met het Belgisch confederalisme, niet echt confederalisme. En nu spreekt Marianne Thyssen van een confederaal model. Wat dat moet voorstellen zullen wij pas weten na de verkiezingen, net zoals het voorstel van JL Dehaene over BHV eveneens een goed bewaard geheim moet blijven. Laten we gokken dat de traditionele ‘confederale’ partijen, Open VLD en CD&V, net zoals N-VA liever niet zeggen wat ze bedoelen: voor de eersten is dat het huidig federaal systeem met bijsturing op de voorwaarden van de Franstaligen en voor N-VA is het een goede stap in het democratisch streven naar Vlaamse zelfstandigheid. Waarom dat niet duidelijk zeggen?

Wanneer de grote baas van dS, Thomas Leysen nauwelijks enkele dagen voor de verkiezingen (dS 7/06) zijn eigen krant gebruikt omdat hij vindt dat N-VA nu maar eens klare taal moet spreken, maar blijkbaar geen moeite heeft met de onduidelijkheid bij CD&V en Open VLD, is merkwaardig. Zijn tussenkomst bewijst dat hij als krantenman niet alleen partij kiest maar daarenboven de eigen redactie verplicht om eveneens partij te kiezen. Of denkt iemand dat er nog één redactielid zou durven ingaan tegen de wensen van de grote baas? Dat hij deze bijdrage schreef als bezorgde Vlaming zonder vermelding van referenties die er wel toe doen, is niet netjes. De media-speler zonder kleur ‘De Standaard’ – dixit Peter Vandermeersch - moet onbekend blijven?

De Belgische ziekte is niet enkel het gevolg van de communautaire verschillen. Het is de verstrengeling van veel factoren waaronder de verloedering van de bestuurlijke zeden en gewoonten niet de minste is. Daarenboven onuitroeibaar omdat de enigen die genezing kunnen brengen de grootste bevoorrechten ervan zijn: de politieke partijen en de gepolitiseerde organisaties ofte nomenclatura. De institutionele wirwar vormt de perfecte voedingsbodem voor de Belgische ziekte. En het zijn niet alleen noch op de eerste plaats de individuele politici die profiteren. Het gaat om een systeem waarvan steeds meer afhankelijken leven. Een systeem waarin de politieke macht teveel gebruikt wordt voor eigen geldgewin en in zijn rauwste vorm gaat over de toekomst van de eigen verkozenen. Wie maakt het en wie niet? Het is daarenboven een signaal dat partijbonzen die bovenop een berg geld zitten niet meer uitgaan van ethische en maatschappelijke waarden - vooraanstaand maar niet meer hoogstaand – maar van de electorale waarde van de kandidaten. Hoe zou het dan kunnen dat dit systeem leidt tot een dynamisch en maatschappelijk verantwoord bestuur? Precies dat onvermogen is de ware reden waarom een zakenkabinet niet haalbaar is. Het zou immers betekenen dat de politici toegeven dat ze politiek bekijken vanuit de verkeerde invalshoek. Er is nochtans nood aan een paardenmiddel; zowel een ethische als organisatorische ommezwaai. Of verkiezen wij de voortzetting van een systeem dat de staatskas legitiem blijft plunderen en zijn eigen mensen blijft koesteren ten nadele van het algemeen belang?

Een opmerkelijke vaststelling bij deze reeks institutionele paardenmiddelen in Knack, is het ontbreken van reacties. Blijkbaar geloven de lezers niet meer in paardenmiddelen. Of willen ze dan wel een oplossing die (nog) niet aan bod kwam: de afschaffing van dit systeem, beginnend met de partijfinanciering en de herstelling van de normale regels van een parlementaire democratie. Desnoods zonder België?

Ondertussen zijn de politici van de traditionele Vlaamse partijen er rotsvast van overtuigd – ze geven tenminste die indruk - dat de Franstaligen ditmaal wél zullen toegeven. Dat ook zij bereid zijn België te verbouwen. Jammer, dat de Franstaligen in hun campagne duidelijk maken dat Vlaanderen opnieuw zal moeten betalen en ik nergens las dat ze bereid zijn te besparen. Integendeel, Brussel vraagt een half miljard euro méér. Dat hun vraagprijs hoog zal zijn mag niemand verbazen. Immers het voornaamste wat hen in België interesseert - de Vlaamse solidariteit – werd vooraf al gegarandeerd door de traditionele partijen; daarvoor hoeven ze alvast géén prijs te betalen.

Waarom de Franstaligen zo moeilijk doen als Vlaanderen economische hefbomen wil? Uit angst, omdat ze ten allen prijze concurrentie willen vermijden. Dat Vlaanderen hierdoor kansen verliest, waarvoor onze jeugd zal moeten betalen is blijkbaar (nog) geen argument voor sommige Vlaamse partijen.

Voor wie zich geroepen voelt om België te verbouwen misschien deze gouden raad van Tante Kaat: renovaties zijn veel duurder dan afbreken en opnieuw bouwen. Maar ook dat zal wel utopia zijn; het politiek bedrijf heeft geld genoeg.

Pjotr
http://anders-nieuws-extra.blogspot.com/
ANDERS GELEZEN verschijnt op maandag/dinsdag of als het de moeite loont.

08 juni 2010

De media op hun best

ANDERS GELEZEN

Op zaterdag 5 juni schrijft Wouter Verschelden, politiek redacteur bij dS, dat hij na een jaar ervaring met de media in de VS teleurgesteld is over de verkiezingsprogramma’s op TV, VTM en VRT. Prompt krijgt Kris Hoflack, hoofdredacteur VRTnieuws de kans om te reageren (dS 7 juni) ‘Het moeilijke genre der TV kritiek’. Zijn reactie begint als volgt:
Geachte heer Verschelden, Ik ken u niet. Ik kan me nauwelijks een beklijvend stuk of interview van u herinneren. Dat hoeft ook niet. Niks zo vluchtig als een dagbladartikel: 's ochtends gretig gelezen, 's avonds papier waarop men aardappels schilt. Wie proeft de boosaardigheid van deze denigrerende opmerking niet? Ze hebben aan de Reyerslaan duidelijk evenlange tenen als aan de Gossetlaan. Sommigen toch.

Helaas, tussen kritiek en misprijzen lag er voor de VRT één etmaal teveel. Het grote verkiezingsdebat op zondag met de partijvoorzitters werd aangekondigd als hét hoogtepunt in de berichtgeving, maar werd ontsierd door een opvallend gebrek aan professionaliteit en objectiviteit.

Dat de VRT er niet in slaagt om de fans van de CD&V en SP.A, een plaatsje te geven in de opnamestudio is een organisatorische flater. Dat het een gebrek aan professionalisme is kunnen wij geloven, maar dat maakt de rekening niet van CD&V en SP.A. Het kwaad is geschied en ook de excuses achteraf van de VRT, onder meer in dS, veranderen daar niets aan.

Objectiviteit? Het debat was nog niet begonnen of de toon werd gezet door ukkepuk Linda De Win. De allereerste vraag was voor Marianne Thyssen, citaat: Mevrouw Thyssen, hoe gaat u het vanavond doen, op zijn vrouwtjes of dan toch maar op zijn mannetjes? Proeft u het denigrerende uit de mond van ooit slimste mens De Win? Het was te merken dat Marianne Thyssen even uit haar lood geslagen was door deze onbeschofte vraag. Neen, CD&V was niet aan het feest zondag. De peiling van La Libre Belgique die CD&V nog nauwelijks 16,2 % gaf, maakte die zondag helemaal onverteerbaar.

Overigens over die peilingen valt toch heel wat te zeggen. Zo verkondigde VRTnieuwsdienst coryfee Yvan De Vadder bij Phara, dat de opiniepeiling van dS/VRT geheim is, maar blijkbaar niet voor hem. Hij verklaart onder meer dat uit deze studie blijkt dat de kiezers die voor N-VA zeggen te stemmen zowel unitaristen als separatisten zijn. Welnu, mijnheer de journalist, van twee zaken één: ofwel bent u journalist en heeft u de plicht om de kiezers te informeren over wat u weet, ofwel doet u dat niet en schiet u tekort in uw informatieve opdracht. Hoezo geheim, als de resultaten bekend gemaakt worden? Overigens, geheim onderzoek kan niet als wetenschappelijk beschouwd worden, want het minste dat de wetenschappelijkheid vereist is dat de methode en de resultaten controleerbaar en publiek zijn. Quid non.

Gelukkig zijn er kranten die minder moeite doen om hun bedoelingen te verbergen. In dS van 7 juni krijgt Thomas Leysen twee pagina’s om de kiezers zijn persoonlijke mening voor te leggen. Onder de titel ‘De Vlaamse kiezer heeft recht op duidelijkheid’ houdt hij een pleidooi voor een hervormd federaal België en ‘tégen een proces dat leidt naar de onafhankelijkheid van Vlaanderen’ . Hij verduidelijkt expliciet - men weet maar nooit dat iemand zou durven denken dat hij misbruik maakt van zijn positie - dat hij deze bijdrage niet schrijft als VBO-voorzitter en evenmin als voorzitter van Umicore, maar wel als bezorgde Vlaming. Overigens een goede gewoonte van dS om gewone bezorgde Vlamingen twee bladzijden te geven in de rubriek Opinie&Analyse. Wat er niet bij stond is dat hij bestuurder is van de Koning Boudewijn stichting en dus lid van het Belgisch establishment. Maar vooral - zou hij dat werkelijk vergeten zijn - dat hij ook de baas is van de Corelio krantengroep waarvan dS deel uitmaakt?
Met deze bijdrage geeft hij niet enkel zichzelf een stem maar tegelijk plaatst hij 'zijn redactie', van dS en andere Corelio kranten, onder curatele en dat is geen kleinigheid.

In dezelfde editie was het trouwens al te merken. De commentaar van Bart Sturtewagen sluit naadloos aan bij het discours van zijn baas. Hij beëindigt zijn bijdrage met volgende, citaat: Misschien beginnen sommige kiezers te beseffen dat je ergernis uiten een ding is, maar bouwstenen aandragen voor verandering iets helemaal anders. Kan die overweging de peilingen nog van tafel vegen?

Voor dS lezers alvast een wetenschap om mee rekening te houden als ze in de komende dagen hun krant openslaan.

Pjotr
ANDERS GELEZEN verschijnt wekelijks op maandag/dinsdag

01 juni 2010

Het opgeheven vingertje

ANDERS GELEZEN

Ik heb een boontje voor Marc Reynebeau. Wat mij zo aanspreekt zijn de heerlijke stukjes waarin hij vanuit zijn intellectuele denkwereld kijkt naar de mensen en er zijn mening over geeft. Bij wijlen denk ik zelfs dat hij in mijn kop kan kijken en daarom anticipeert op wat ik net zelf wilde schrijven. Over onze elite – kunstenaars en intellectuelen - die niet gespeend van enig paternalisme zich net zoals 100 jaar geleden gedragen als schoolmeesters; inclusief het opgeheven vingertje.

In dS van 1 juni – Weg met het vingertje - heeft hij het over de kloof tussen intellectuelen en de Vlaams-nationalisten. Maar beginnen we met de gedachte waarmee hij zijn bijdrage beëindigt: Dat alles heeft de verhouding tussen kunstenaars en intellectuelen en de brede bevolking grondig gewijzigd. Net omdat beide eigen ervaringen, inzichten en belangen te verdedigen hebben, kunnen ze van mening verschillen. Dat levert alvast de stof om met elkaar de dialoog aan te gaan.
Klinkt mooi maar in de praktijk blijkt het niet zo eenvoudig voor een niet-intellectueel – elk in zijn container - om 'in dialoog’ te gaan met Reynebeau. Dat kunstenaars en intellectuelen inderdaad nogal eens afwijkende meningen hebben klopt. De vraag is alleen of zij méér intellectuele capaciteiten hebben dan de weldenkende en gestudeerde elite die niet behoort tot de opiniemakers en niet aan bod komt in de media. Wat dS als intellectuele norm hanteert om deze elite publicatieruimte te geven werd zopas nog geïllustreerd door Dimitri Verhulst (dS 31/05). Even uit zijn hoogstaande bijdrage onder de titel ‘Over premier Di Rupo’ citeren: Vlaanderen bestaat uit een paar bijeengeschraapte hectaren beton, bewoond door een mismeesterd, onderdrukt en beklagenswaardig volk dat dringend de hulp van de blauwhelmen moet inroepen wil het nog bevrijd raken van zijn demonische bezetter: de Waal. (…) de pathetische jankerigheid (…) dat nimmer ophoudende, folkloristische en intens belachelijke gejodel van de Vlaamsche Leeuw (…) begeesterd door de oprichting van de onafhankelijke zakdoek Vlaanderen en het gevoel dat het nu of nooit is beroert de harten en de nerven van de luidste blaffers. Straks blazen ze zich nog een klaplong met hun gele ballonnen, bekropen door de droom dat men spoedig, misschien deze zomer nog, zijn moddervette pens de laatste keer in een geel maillot mag wringen, klaar voor een ererondje op de Gordel. (…) 'Ik ben Vlaming, en ik schaam mij daar steeds vaker voor.' Zijn daar ook stickers van te koop?

Beste Marc, bij het lezen van zoveel onzin ben ik blij met uw stelling dat deze elite van mening verschilt met de brede bevolking. Blijft de verantwoordelijkheid van de redactie van dS die dergelijke belachelijke scheldtirade niet schrapt. Het bewijst haar anti-Vlaamse vooringenomenheid of, wat misschien nog erger is, een ontstellend gebrek aan niveau. Ooit al een flamingant weten schelden in dS?

Terug naar Reynebeau. Hij begint zijn bijdrage met een betwistbare vaststelling: ‘Zaterdag viel het andermaal op hoezeer een dergelijke kloof ook blijkt te bestaan tussen diezelfde burger en de zogeheten intellectuelen. De vijfentwintig Vlaamse 'opiniemakers' die deze krant die dag aan het woord liet over de toekomst van België, toonden zich immers veel minder in de ban van Vlaamse passies dan kan blijken uit opiniepeilingen die dezer dagen de ronde doen’.

Het klopt inderdaad dat deze opiniemakers minder Vlaams uit de hoek kwamen. Om precies te zijn: bij de 25 Nederlandstaligen zijn er niet minder dan 14 die openlijk bekennen voor links-progressief (SP.A of Groen!) te stemmen (56 %!), één kiest voor CD&V, géén enkele zegt openlijk te stemmen voor Open VLD en er zijn welgeteld 2 stemmers bij voor de V-partijen. Er blijven dus nog 8 stemmen over, te verdelen over alle partijen. Moet dát het bewijs leveren dat de intellectuele wereld niet moet weten van het Vlaamsgezinde gedachtengoed? Zou het integendeel niet waarschijnlijker zijn dat deze selectie van dS nogal betwistbaar en niet representatief is? Ik opteer alvast voor het laatste, waarbij ik de indruk heb dat dS vooral oor en oog heeft voor linkse progressieve intellectuelen. Ons kent ons of het mediawereldje op zijn smalst?

Een andere Belgischgezinde intellectueel en eveneens columnist van dS – uit clementie zal ik zijn naam niet noemen - denkt dat het ontbreken van Vlaamsgezinde opiniemakers in dS te wijten is aan (citaat) een tekort aan expliciet Vlaamsgezinden die een goede schrijf- en communicatiestijl hebben. Tja.

Maar de kern van Reynebeau zijn verhaal zijn de argumenten waarom de intellectuele elite afstand heeft genomen van het flamingantisme, met name de uitschuivers in het verleden - de collaboratie - en het conservatisme van het cultuurflamingantisme. Daar zit ongetwijfeld een grond van waarheid in, maar het verklaart niet alles. Dat deze elite meestal een links progressief en politiek correct gedachtengoed aankleeft maakt hen niet direct tot aanhangers van het centrumrechts en conservatiever N-VA. Maar waarom ze wél blijven zweren bij dit België waarover weinigen nog één goed woord hebben en waarom ze zo snel vervallen in een anti-Vlaams discours, vraagt toch enige opheldering.

Ik vrees dat deze verklaring veel minder hoogstaand is en vooral te maken heeft met een laag-bij-de-grondse overweging: namelijk dat dit België met zijn zwak bestuur en vrijgevigheid een heerlijke oase is waar de intellectuele bovenlaag zich op haar gemak voelt. Een non-natie waar wetten en regels de bovenlaag nauwelijks hinderen om hun ding te doen. Waarbij vadertje staat genereus de kassa laat rinkelen als hij daartoe wordt uitgenodigd. En ze zijn met velen die eigenbelangen hebben: de politieke partijen die zichzelf een royale dotatie gaven waardoor – dixit Rik Van Cauwelaert‘hun mandatarissen niet meer voor maar vooral van het politieke bedrijf leven’. De mediawereld die dank zij allerhande publieke sponsoring hand en spandiensten (verplicht of uit sympathie) levert aan de machthebbers van het moment en zo haar taak van behoeder van de democratie niet al te nauw neemt. Het middenveld: vakbonden, de financiële wereld, patroonsverenigingen en andere ziekenfondsen die vooral gebaat zijn bij een zwak centraal bestuur dat liefst zo veel mogelijk zwijgt over de dagelijkse praktijk in de vele achterkamertjes van de macht. Recent nog bleek dat de financieringsmechanismen niet aanzetten tot goed bestuur en dat de ziekenhuizen in een ethisch weinig hoogstaand samenspel met de geneesheren zich bezondigen aan overconsumptie. Ook de academische wereld hangt aan de uier van melkkoe België en bij gebrek aan een degelijke controle is er volgens sommigen ook hier sprake van overconsumptie. Van academici die schrijven wat politici graag horen omdat ze afhankelijk zijn van fondsen die door deze politici toegekend worden.

Toch raar dat links progressieven waarvoor de fiscale fraude een doorn in het oog is, voorbijgaan aan het kaviaargedrag van een elite die ondanks een progressief gedachtengoed, steeds minder voeling heeft met de brede bevolking. Meer zelfs, het vanzelfsprekend vindt dat ze er andere meningen op nahoudt. Het verwijt van Reynebeau dat in het verleden het cultuurflamingantisme te betuttelend was heeft blijkbaar ook voor deze nieuwe bovenlaag niet afgedaan. Alleen hebben ze ander meesters, wiens woord ze prediken.

In deze politiek georganiseerde laissez faire, laissez passer horen ook de kleine schnabbels van Bekende Journalisten en opiniemakers thuis die in het sprekerscircuit een aardig centje bijverdienen. Volgens een organisator bedraagt de vraagprijs van een van die bekende columnisten die onlangs overstapte naar de politiek, 700 euro + verplaatsingskosten voor een causerie. Weliswaar inclusief een volle aflaat. Belastingvrij?

Oh zalig België!

Pjotr

27 mei 2010

Stemadviezen en foute vragen

ANDERS GELEZEN

Dat in de kranten alle politieke kopstukken en partijen aan bod komen waarbij ook veel oppervlakkige informatie wordt verspreid, zijn we al gewoon. Maar er zijn ook de notoire opiniemakers die hun passende mening mogen geven en andere die niet passen en géén publicatieruimte krijgen in sommige kranten. Er zijn de vragen die niet gesteld worden, de nuances die niet aan bod komen.

In dS van 12 mei krijgt Luc Cortebeeck van de christelijke vakbond ACV ruimschoots de gelegenheid om zijn stemadvies te geven; de ganse voorpagina én een volledige bladzijde in de rubriek Binnenland staan tot zijn beschikking. Zijn stemadvies laat niets aan duidelijkheid over. Stem niet voor Vlaamsgezinde partijen, N-VA (en uiteraard VB en LDD). Dat Guy Tegenbos, de Vlaming van dienst in de redactie hierop terugkomt in een vergoelijkend artikel ‘Stemmen voor die van ons’ (dS 26 mei), geeft alvast de indruk dat de redactie beseft dat het erover was. Het wordt echter helemaal kwalijk als men weet dat het recente Gravensteenmanifest géén gratie vond in de ogen van de redactie van dS en in tegenstelling met vorige manifesten, geweigerd werd. Het is duidelijk dat de komende verkiezingen hieraan schuld hebben. Dat dS deze Vlaamsgezinde opinie censureert bewijst hun pro Belgische invalshoek, al zullen ze dat met klem ontkennen. Wie de vraag stelt zal als antwoord krijgen dat het puur toeval is of plaatsgebrek want er zijn zoveel andere bijdragen die belangrijker zijn in de ogen van de redactie; bij voorbeeld, de bijdragen onder de titel Tournee Generale in samenwerking met Le Soir. De eerste bijdrage (25/05; twee bladzijden) blonk uit door oppervlakkigheid en past helemaal niet in een kwaliteitskrant. In vetjes samengevat de mening van de (ZES!) ondervraagde Gentse senioren: Ze zingen de Vlaamse leeuw. En moeten dan lachen. Tja. Opnieuw een staaltje journalistiek van het populistisch niveau als vervolg op de eerdere Noord Zuid bijdragen die eveneens in de aanloop naar de verkiezingen in 2007 het (oplopend) Vlaams tij moesten doen keren. Alleen is het niet zo best gesteld met de geloofwaardigheid van de media en leest men best met een kritische bril kranten zoals dS. Gelukkig is er nog Knack dat het artikel zonder enige aanpassing wel publiceerde.

Blijkbaar heeft CD&V zijn pro Belgische campagne gebaseerd op een onderzoek waaruit blijkt dat 85 % van de kiezers niet willen dat België wordt opgedoekt. Voldoende om de kopstukken van de Vlaamse vleugel minder goede plaatsen te geven en voluit te gaan voor de voorzetting van de ‘beschaafde politiek’ zoals op de grote verkiezingsborden staat onder de foto van Marianne en Steven Vanackere. Nooit opgeven, laat Etienne Schouppe weten. Alleen zijn er steeds minder kiezers die hen nog geloven na drie jaar beschaafde onderhandelingen ‘zonder stok achter de deur’. De vraag waar men blijkbaar niet aan dacht en waarop het antwoord wel eens doorslaggevend kan zijn: moet Vlaanderen blijvend de dictatuur van de minderheid ondergaan en een prijs betalen voor een staatshervorming en de splitsing van BHV? Wedden dat een grote meerderheid hierop negatief antwoordt? De peilingen lijken dit alvast te bevestigen. De Vlaamsgezinde CD&V kiezers zullen, meer nog dan in 2007, afhaken en dat is geen goed nieuws voor Michel Doomst & Co. Zo wordt de Vlaamse vleugel helemaal in het defensief gedrongen. Gelukkig heeft CD&V nog Mark Eyskens en Rik Torfs.

Voor SP.A moet de staatshervorming goed zijn voor alle Belgen. Leuke uitsmijter in een ‘debat’ met PS voorzitter Elio Di Rupo. Maar de vraag of zoiets mogelijk is, wordt niet gesteld. Dat Wallonië een prijs zal moeten betalen (al was het maar omdat het verantwoordelijkheid zal moeten dragen voor het eigen bestuur en minder vanuit de federale pot zal krijgen) wordt zedig verzwegen. Was dat nochtans niet de hoofdreden waarom de Franstaligen drie jaar NON hebben gezegd? Net zoals CD&V appelleert SP.A aan de goedgelovigheid van de kiezer. De énige die geloofwaardigheid geniet, Frank Vandebroucke, kan eventueel zorgen voor een beetje winst. De steun van de media heeft hij alvast. Maar net zoals CD&V heeft ook SP.A geen stok achter de deur. Integendeel, het enige wat de Franstaligen zou kunnen verontrusten – de regionalisering van de solidariteit – krijgen ze a priori in de schoot geworpen.

Open VLD heeft het een stuk makkelijker. Op basis van de slechte peilingen (12 %) kunnen ze zich gemakkelijk stoere taal veroorloven. Zonder communautair akkoord stappen ze niet in de regering, zegt Alexander De Croo. Hebben we dat al niet gehad? En lichtgewicht Guy Vanhengel wil zelfs niet samen met N-VA in een federale regering. Kieskeurigheid past goed bij de oppositie.

Over LDD valt weinig nieuws te rapen. Het zou best kunnen dat elke stem op JM Dedecker een verloren stem is. Dat risico loopt het Vlaams Belang niet. Het is de enige Vlaamse partij die gaat voor onmiddellijke Vlaamse onafhankelijkheid. Maar het kiezerspotentieel (15 % separatisten volgens de peilingen ) zou wel eens onbereikbaar hoog kunnen zijn.

Wie wel een belangrijke rol kan spelen na de verkiezingen zijn Groen! en vooral N-VA.
Groen! kan de stemmen leveren die nodig zijn om een Belgischgezinde regering op poten te zetten. Dat kan in een minderheidsregering CD&V, SP.A en Groen! of een klassieke tripartite aangevuld met Groen!

Paniek alom wanneer blijkt uit geheimgehouden onderzoeken dat N-VA afstevent op een monsterscore (meer dan 25 %). Ook al is het iets minder, als grootste Vlaamse partij zou het voor de traditionele partijen zeer vervelend zijn om zonder N-VA naar onderhandelingen te gaan en in een (minderheids)regering te stappen. Toch wel raar dat politici die beweren ‘dicht bij de mensen te staan’ pas nu beseffen dat méér dan de helft van de Vlamingen de politieke compromissen (zonder maatschappelijk draagvlak) om België overeind te houden op kosten van de Vlamingen, beu zijn. N-VA profileert zich precies op dit thema het duidelijkst en is daardoor ook geloofwaardiger dan de traditionele partijen die géén 'beschaafde' resultaten kunnen voorleggen.

Maar al deze electorale koorts en zelfs verrassende uitslagen zullen tot niets leiden als alle Vlaamse partijen geen front vormen en blijven onderhandelen zonder stok achter de deur. Hoe die er moet uitzien?
Er zijn twee cruciale domeinen:
Een herwaardering van de parlementaire democratie (met een parlement dat wetten stemt én bekrachtigt zonder inmenging van de uitvoerende macht).

Een duidelijke scheiding van de bevoegdheidsdomeinen, uitgaande van het principe van nabij bestuur. De keuze voor het behoud van een federale bevoegdheid dient te stoelen op een vooraf onderhandelde gemeenschappelijke visie (voor elk van de domeinen) tussen Noord en Zuid. Wat Wallonië of Vlaanderen anders willen doen, doen ze beter alleen. En laat ons Brussel eindelijk herleiden tot wat het is: de hoofdstad van een confederatie en géén armlastig gewest.

Pjotr
ANDERS GELEZEN verschijnt wekelijks op maandag / dinsdag of als het de moeite loont.