verschenen onder de naam Poulidor in LLB rubriek débats.
Petit rappel historique sur un scénario qui pourrait revenir vite dans certaine périphérie d'une grande ville d'Europe...
La dernière classe, d'Alphonse Daudet (Franse schrijver, 1840 - 1897)
Ce matin-là j'étais très en retard pour aller à l'école, et j'avais grand-peur d'être grondé, d'autant que M. Hamel nous avait dit qu'il nous interrogerait sur les participes, et je n'en savais pas le premier mot. Un moment l'idée me vint de manquer la classe et de prendre ma course à travers champs. Le temps était si chaud, si clair. On entendait les merles siffler à la lisière du bois, et dans le pré Rippert derrière la scierie, les Prussiens qui faisaient l'exercice. Tout cela me tentait bien plus que la règle des participes; mais j'eus la force de résister, et je courus bien vite vers l'école. En passant devant la mairie, je vis qu'il y avait du monde arrêté près du petit grillage aux affiches. Depuis deux ans, c'est de là que nous sont venues toutes les mauvaises nouvelles, les batailles perdues, les réquisitions, les ordres de commandature; et je pensai sans m'arrêter: «Qu'est-ce qu'il y a encore?» Alors, comme je traversais la place en courant, le forgeron Wachter, qui était là avec son apprenti en train de lire l'affiche, me cria: --«Ne te dépêche pas tant, petit; tu y arriveras toujours assez tôt à ton école!» Je crus qu'il se moquait de moi, et j'entrai tout essoufflé dans la petite cour de M. Hamel. D'ordinaire, au commencement de la classe, il se faisait un grand tapage qu'on entendait jusque dans la rue, les pupitres ouverts, fermés, les leçons qu'on répétait très haut tous ensemble en se bouchant les oreilles pour mieux apprendre, et la grosse règle du maître qui tapait sur les tables: «Un peu de silence!» Je comptais sur tout ce train pour gagner mon banc sans être vu; mais justement ce jour-là tout était tranquille, comme un matin de dimanche. Par la fenêtre ouverte, je voyais mes camarades déjà rangés à leurs places, et M. Hamel, qui passait et repassait avec la terrible règle en fer sous le bras. Il fallut ouvrir la porte et entrer au milieu de ce grand calme. Vous pensez, si j'étais rouge et si j'avais peur! Eh bien, non. M. Hamel me regarda sans colère et me dit très doucement: «Va vite à ta place, mon petit Frantz; nous allions commencer sans toi.» J'enjambai le banc et je m'assis tout de suite à mon pupitre. Alors seulement, un peu remis de ma frayeur, je remarquai que notre maître avait sa belle redingote verte, son jabot plissé fin et la calotte de soie noire brodée qu'il ne mettait que les jours d'inspection ou de distribution de prix. Du reste, toute la classe avait quelque chose d'extraordinaire et de solennel. Mais ce qui me surprit le plus, ce fut de voir au fond de la salle, sur les bancs qui restaient vides d'habitude, des gens du village assis et silencieux comme nous, le vieux Hauser avec son tricorne, l'ancien maire, l'ancien facteur, et puis d'autres personnes encore. Tout ce monde-là paraissait triste; et Hauser avait apporté un vieil abécédaire mangé aux bords qu'il tenait grand ouvert sur ses genoux, avec ses grosses lunettes posées en travers des pages. Pendant que je m'étonnais de tout cela, M. Hamel était monté dans sa chaire, et de la même voix douce et grave dont il m'avait reçu, il nous dit: «Mes enfants, c'est la dernière fois que je vous fais la classe. L'ordre est venu de Berlin de ne plus enseigner que l'allemand dans les écoles de l'Alsace et de la Lorraine... Le nouveau maître arrive demain. Aujourd'hui c'est votre dernière leçon de français. Je vous prie d'être bien attentifs.» Ces quelques paroles me bouleversèrent. Ah! les misérables,voilà ce qu'ils avaient affiché à la mairie. Ma dernière leçon de français!... Et moi qui savais à peine écrire! Je n'apprendrais donc jamais! Il faudrait donc en rester là!... Comme je m'en voulais maintenant du temps perdu, des classes manquées à courir les nids ou à faire des glissades sur la Saar! Mes livres que tout à l'heure encore je trouvais si ennuyeux, si lourds à porter, ma grammaire, mon histoire sainte me semblaient à présent de vieux amis qui me feraient beaucoup de peine à quitter. C'est comme M. Hamel. L'idée qu'il allait partir, que je ne le verrais plus me faisait oublier les punitions et les coups de règle. Pauvre homme! C'est en l'honneur de cette dernière classe qu'il avait mis ses beaux habits du dimanche, et maintenant je comprenais pourquoi ces vieux du village étaient venus s'asseoir au bout de la salle. Cela semblait dire qu'ils regrettaient de ne pas y être venus plus souvent, à cette école. C'était aussi comme une façon de remercier notre maître de ses quarante ans de bons services, et de rendre leurs devoirs à la patrie qui s'en allait... J'en étais là de mes réflexions, quand j'entendis appeler mon nom. C'était mon tour de réciter. Que n'aurais-je pas donné pour pouvoir dire tout au long cette fameuse règle des participes, bien haut, bien clair, sans une faute; mais je m'embrouillai aux premiers mots, et je restai debout à me balancer dans mon banc, le coeur gros, sans oser lever la tête. J'entendais M. Hamel qui me parlait: «Je ne te gronderai pas, mon petit Frantz, tu dois être assez puni... voilà ce que c'est. Tous les jours on se dit: Bah! j'ai bien le temps. J'apprendrai demain. Et puis tu vois ce qui arrive... Ah! ç'a été le grand malheur de notre Alsace de toujours remettre son instruction à demain. Maintenant ces gens-là sont en droit de nous dire: Comment! Vous prétendiez être Français, et vous ne savez ni parler ni écrire votre langue!... Dans tout ça, mon pauvre Frantz, ce n'est pas encore toi le plus coupable. Nous avons tous notre bonne part de reproches à nous faire. «Vos parents n'ont pas assez tenu à vous voir instruits. Ils aimaient mieux vous envoyer travailler à la terre ou aux filatures pour avoir quelques sous de plus. Moi-même n'ai-je rien à me reprocher? Est-ce que je ne vous ai pas souvent fait arroser mon jardin au lieu de travailler? Et quand je voulais aller pêcher des truites, est-ce que je me gênais pour vous donner congé?...» Alors d'une chose à l'autre, M. Hamel se mit à nous parler de la langue française, disant que c'était la plus belle langue du monde, la plus claire, la plus solide: qu'il fallait la garder entre nous et ne jamais l'oublier, parce que, quand un peuple tombe esclave, tant qu'il tient sa langue, c'est comme s'il tenait la clef de sa prison... Puis il prit une grammaire et nous lut notre leçon. J'étais étonné de voir comme je comprenais. Tout ce qu'il disait me semblait facile, facile. Je crois aussi que je n'avais jamais si bien écouté, et que lui non plus n'avait jamais mis autant de patience à ses explications. On aurait dit qu'avant de s'en aller le pauvre homme voulait nous donner tout son savoir, nous le faire entrer dans la tête d'un seul coup. La leçon finie, on passa à l'écriture. Pour ce jour-là, M. Hamel nous avait préparé des exemples tout neufs, sur lesquels était écrit en belle ronde: France, Alsace, France, Alsace. Cela faisait comme des petits drapeaux qui flottaient tout autour de la classe pendu à la tringle de nos pupitres. Il fallait voir comme chacun s'appliquait, et quel silence! on n'entendait rien que le grincement des plumes sur le papier. Un moment des hannetons entrèrent; mais personne n'y fit attention, pas même les tout petits qui s'appliquaient à tracer leurs bâtons, avec un coeur, une conscience, comme si cela encore était du français... Sur la toiture de l'école, des pigeons roucoulaient bas, et je me disais en les écoutant: «Est-ce qu'on ne va pas les obliger à chanter en allemand, eux aussi?» De temps en temps, quand je levais les yeux de dessus ma page, je voyais M. Hamel immobile dans sa chaire et fixant les objets autour de lui comme s'il avait voulu emporter dans son regard toute sa petite maison d'école... Pensez! depuis quarante ans, il était là à la même place, avec sa cour en face de lui et sa classe toute pareille. Seulement les bancs, les pupitres s'étaient polis, frottés par l'usage; les noyers de la cour avaient grandi, et le houblon qu'il avait planté lui-même enguirlandait maintenant les fenêtres jusqu'au toit. Quel crêve-coeur ça devait être pour ce pauvre homme de quitter toutes ces choses, et d'entendre sa soeur qui allait, venait, dans la chambre au-dessus, en train de fermer leurs malles! car ils devaient partir le lendemain, s'en aller du pays pour toujours. Tout de même il eut le courage de nous faire la classe jusqu'au bout. Après l'écriture, nous eûmes la leçon d'histoire; ensuite les petits chantèrent tous ensemble le BA BE BI BO BU. Là-bas au fond de la salle, le vieux Hauser avait mis ses lunettes, et, tenant son abécédaire à deux mains, il épelait les lettres avec eux. On voyait qu'il s'appliquait lui aussi; sa voix tremblait d'émotion, et c'était si drôle de l'entendre, que nous avions tous envie de rire et de pleurer. Ah! je m'en souviendrai de cette dernière classe... Tout à coup l'horloge de l'église sonna midi, puis l'Angelus. Au même moment, les trompettes des Prussiens qui revenaient de l'exercice éclatèrent sous nos fenêtres... M. Hamel se leva, tout pâle, dans sa chaire. Jamais il ne m'avait paru si grand. «Mes amis, dit-il, mes amis, je... je... » Mais quelque chose l'étouffait. Il ne pouvait pas achever sa phrase. Alors il se tourna vers le tableau, prit un morceau de craie, et, en appuyant de toutes ses forces, il écrivit aussi gros qu'il put: «VIVE LA FRANCE!» Puis il resta là, la tête appuyée au mur, et, sans parler, avec sa main il nous faisait signe: «C'est fini...allez-vous-en.»
09 mei 2008
07 mei 2008
Pacificatie- versus conflictmodel
Een commentaar op het artikel in De Standaard
Back to basics
geschreven door Bart Maddens, politicoloog KU Leuven
Anders gelezen
Dit artikel maakt naast de BHV problematiek iets anders duidelijk: de modus operandi eigen aan twee verschillende visies om tot een resultaat te komen.
Wanneer men kiest voor het pacificatiemodel dan is het logisch om als methode te kiezen voor onderhandelingen. Dat is de welbekende “Belgische compromis methode” waarbij men door geven en nemen een (labiel) evenwicht bewaart tussen de beide grote gemeenschappen. Deze methode heeft ongetwijfeld zijn voordelen. Immers niemand wil oorlog.
De tweede visie berust op een conflictmodel waarbij men de confrontatie aangaat wegens onverzoenbare, tegengestelde visies: de modus operandi wordt dan het gebruik van een ‘breekijzer’ dat erop neerkomt de andere gemeenschap op een (democratische) manier te dwingen om toe te geven. In het geval van BHV, kan dat door het gebruik van twee breekijzers: de inzet van de Vlaamse numerieke meerderheid in het parlement en daarnaast het politieke breekijzer, de weigering om toe te treden tot een regering als de splitsing geweigerd wordt.
Het interessante aan de actuele situatie is dat men voor het probleem van BHV aan Vlaamse kant gedurende vele jaren de pacificatiemethode toepaste maar uiteindelijk op 7 november 2007 overstapte naar het conflictmodel en meerderheid tegen minderheid stemde voor de splitsing. Vermits de Franstaligen geen regeringscrisis konden veroorzaken, er bestond immers geen regering om te doen vallen, werd opnieuw overgeschakeld op de pacificatiemethode en werd gepoogd om opnieuw tot een onderhandelde oplossing te komen.
Tegen de achtergrond van een dreigende nieuwe stemronde in het parlement, begin mei, poogt Leterme alsnog tot een onderhandelde oplossing te komen.
Twee mogelijke evoluties
Het pacificatiemodel leidt onvermijdelijk tot een oplossing waarbij men ‘een prijs’ betaalt voor de splitsing van BHV. Conclusie: deze prijs zal voor de groeiende Vlaamsvoelende gemeenschap altijd te hoog zijn, waardoor de polarisatie zal toenemen, zeker in Vlaams Brabant. De volgende communautaire crisis staat dan al geprogrammeerd. Ook de ‘Wijze staatsmannen’ beseffen maar al te goed dat ‘scheve dromedarissen’ geen lang leven beschoren zijn.
De voorstanders van deze oude methode verdedigen die prijs door te stellen dat er anders geen sprake zal zijn van de andere hervormingen die nog belangrijker zijn voor Vlaanderen. Met andere woorden via het pacificatiemodel kan Vlaanderen enkel vooruitgang boeken in de mate dat de Franstaligen dat willen en door de hoge prijs te betalen die ze daarvoor eisen. Gezien vanuit Franstalige hoek is dat een normale zaak: wie absoluut iets wil betaalt altijd méér dan de marktprijs. Dat de voorstanders deze waarheid liever verdoezelen is begrijpelijk. Dat ze de andere methode voorstellen als onmogelijk is intellectueel oneerlijkheid. Daarin heeft Bart Maddens volkomen gelijk.
Wie het conflictmodel wil volgen moet rekening houden met een lange periode van politieke onrust. Het volstaat immers niet om in het parlement de splitsing te stemmen. Tegelijk kan niet toegegeven worden op de eisen voor regionalisering en responsabilisering van de socio-economische hefbomen. Zowel voor de Vlamingen als de Franstaligen is dergelijke methode nieuw. Het vergroot de kans dat men hetzij tot een totale impasse komt met het fatale uiteenvallen van de staat als enig alternatief, hoewel dat weinig waarschijnlijk is, hetzij dat de crisis een catharsis veroorzaakt waardoor er toch een verregaande staatshervorming komt. Het einde van DIT België dat de plaats moet ruimen voor een ANDER België. Een staat waar de beide gemeenschappen elk hun eigen maatschappelijke visie kunnen waarmaken en enkel datgene samen doen waarover ze het eens zijn; dezelfde visie delen. Gezien de Belgische spitsvondigheid durf ik hierop geen naam plakken. Als we in staat zijn om de buitenwereld te overtuigen dat ons huidig model federaal is, zullen we er ook wel in slagen om een confederaal model te verkopen als een unieke federatie.
In beide modellen, pacificatie of confrontatie, zal de uitkomst naarmate ze uitblijft ook meer emotioneel geladen worden. De overwinning of de nederlaag des te groter. De media – waarbij het om veel meer gaat dan de klassieke kranten, tijdschriften en TV - zullen hierin een belangrijke rol spelen.
Ben ik er ver naast als ik denk dat het pacificatiemodel tijdelijke politieke oplossingen aanreikt maar tevens de polarisatie voedt en op langere termijn het gemeenschappelijk maatschappelijk draagvlak verkleint, terwijl het confrontatiemodel leidt tot een breuk in de (artificiële) Belgische samenleving waardoor een grotere stap naar beter bestuur mogelijk wordt en het wederzijds respect en verdraagzaamheid door de loutering uiteindelijk kan groeien?
Pjotr
Back to basics
geschreven door Bart Maddens, politicoloog KU Leuven
Anders gelezen
Dit artikel maakt naast de BHV problematiek iets anders duidelijk: de modus operandi eigen aan twee verschillende visies om tot een resultaat te komen.
Wanneer men kiest voor het pacificatiemodel dan is het logisch om als methode te kiezen voor onderhandelingen. Dat is de welbekende “Belgische compromis methode” waarbij men door geven en nemen een (labiel) evenwicht bewaart tussen de beide grote gemeenschappen. Deze methode heeft ongetwijfeld zijn voordelen. Immers niemand wil oorlog.
De tweede visie berust op een conflictmodel waarbij men de confrontatie aangaat wegens onverzoenbare, tegengestelde visies: de modus operandi wordt dan het gebruik van een ‘breekijzer’ dat erop neerkomt de andere gemeenschap op een (democratische) manier te dwingen om toe te geven. In het geval van BHV, kan dat door het gebruik van twee breekijzers: de inzet van de Vlaamse numerieke meerderheid in het parlement en daarnaast het politieke breekijzer, de weigering om toe te treden tot een regering als de splitsing geweigerd wordt.
Het interessante aan de actuele situatie is dat men voor het probleem van BHV aan Vlaamse kant gedurende vele jaren de pacificatiemethode toepaste maar uiteindelijk op 7 november 2007 overstapte naar het conflictmodel en meerderheid tegen minderheid stemde voor de splitsing. Vermits de Franstaligen geen regeringscrisis konden veroorzaken, er bestond immers geen regering om te doen vallen, werd opnieuw overgeschakeld op de pacificatiemethode en werd gepoogd om opnieuw tot een onderhandelde oplossing te komen.
Tegen de achtergrond van een dreigende nieuwe stemronde in het parlement, begin mei, poogt Leterme alsnog tot een onderhandelde oplossing te komen.
Twee mogelijke evoluties
Het pacificatiemodel leidt onvermijdelijk tot een oplossing waarbij men ‘een prijs’ betaalt voor de splitsing van BHV. Conclusie: deze prijs zal voor de groeiende Vlaamsvoelende gemeenschap altijd te hoog zijn, waardoor de polarisatie zal toenemen, zeker in Vlaams Brabant. De volgende communautaire crisis staat dan al geprogrammeerd. Ook de ‘Wijze staatsmannen’ beseffen maar al te goed dat ‘scheve dromedarissen’ geen lang leven beschoren zijn.
De voorstanders van deze oude methode verdedigen die prijs door te stellen dat er anders geen sprake zal zijn van de andere hervormingen die nog belangrijker zijn voor Vlaanderen. Met andere woorden via het pacificatiemodel kan Vlaanderen enkel vooruitgang boeken in de mate dat de Franstaligen dat willen en door de hoge prijs te betalen die ze daarvoor eisen. Gezien vanuit Franstalige hoek is dat een normale zaak: wie absoluut iets wil betaalt altijd méér dan de marktprijs. Dat de voorstanders deze waarheid liever verdoezelen is begrijpelijk. Dat ze de andere methode voorstellen als onmogelijk is intellectueel oneerlijkheid. Daarin heeft Bart Maddens volkomen gelijk.
Wie het conflictmodel wil volgen moet rekening houden met een lange periode van politieke onrust. Het volstaat immers niet om in het parlement de splitsing te stemmen. Tegelijk kan niet toegegeven worden op de eisen voor regionalisering en responsabilisering van de socio-economische hefbomen. Zowel voor de Vlamingen als de Franstaligen is dergelijke methode nieuw. Het vergroot de kans dat men hetzij tot een totale impasse komt met het fatale uiteenvallen van de staat als enig alternatief, hoewel dat weinig waarschijnlijk is, hetzij dat de crisis een catharsis veroorzaakt waardoor er toch een verregaande staatshervorming komt. Het einde van DIT België dat de plaats moet ruimen voor een ANDER België. Een staat waar de beide gemeenschappen elk hun eigen maatschappelijke visie kunnen waarmaken en enkel datgene samen doen waarover ze het eens zijn; dezelfde visie delen. Gezien de Belgische spitsvondigheid durf ik hierop geen naam plakken. Als we in staat zijn om de buitenwereld te overtuigen dat ons huidig model federaal is, zullen we er ook wel in slagen om een confederaal model te verkopen als een unieke federatie.
In beide modellen, pacificatie of confrontatie, zal de uitkomst naarmate ze uitblijft ook meer emotioneel geladen worden. De overwinning of de nederlaag des te groter. De media – waarbij het om veel meer gaat dan de klassieke kranten, tijdschriften en TV - zullen hierin een belangrijke rol spelen.
Ben ik er ver naast als ik denk dat het pacificatiemodel tijdelijke politieke oplossingen aanreikt maar tevens de polarisatie voedt en op langere termijn het gemeenschappelijk maatschappelijk draagvlak verkleint, terwijl het confrontatiemodel leidt tot een breuk in de (artificiële) Belgische samenleving waardoor een grotere stap naar beter bestuur mogelijk wordt en het wederzijds respect en verdraagzaamheid door de loutering uiteindelijk kan groeien?
Pjotr
30 april 2008
Allemaal voorspelbaar
Phara dinsdagavond 29 april
Professor Kris Deschouwer wordt opgevoerd als dé eminence grise onder de politologen. Zijn statement mag er zijn. “Gelukkig hou ik mij meer bezig met de internationale politiek want de Belgische is zo voorspelbaar”.
Phara: Ah ja, en hoe gaat het aflopen met de splitsing van BHV?
KDS: Eerst gaan ze nog een beetje ruzie maken om uiteindelijk vast te stellen dat het allemaal niet zo dringend is en men kan wachten tot voor de verkiezingen van 2011. De uiteindelijke oplossing? Het belangrijkste is dat de politici het aan hun eigen kiezers kunnen uitleggen als een overwinning.
Zoals elk verstandig mens liet hij één kleine opening in zijn statement, je weet maar nooit: het zou ook wel eens kunnen komen tot een splitsing van BHV. Maar dan op een toontje zoals men kinderen sprookjes vertelt.
Bovenstaande is geen woordelijke weergave maar in elk geval mijn lezing van de teneur van zijn uitspraken, inclusief lichaamstaal. Phara luisterde, monkelde even en ging over tot het interview van andere gasten.
Over Kris Deschouwer
Het internet biedt heel wat stof over de VUB professor. Enkele citaten:
“In politiek zitten een aantal patronen die herkenbaar zijn, die je kan benoemen, zodat een aantal dingen voorspelbaar worden. Het is geen exacte wetenschap: wij vinden wetmatigheden, geen wetten”.
“Als ik het overzicht van de politieke denkbeelden en ideologieën doceer, amuseer ik me door ze allemaal met evenveel overtuiging te verdedigen als zijnde heel logische, coherente manieren van denken, waarbij geen enkele a priori dwaas of idioot is. Binnen hun eigen logica hebben ze allemaal gelijk. Als lesgever doet mijn voorkeur er dus niet toe, maar ik ben natuurlijk ook een geïnformeerde burger die deelneemt aan het debat, en dan denk ik dat het wel duidelijk wordt aan welke kant ik sta”.
Als coördinator van de Pavia groep pleit hij voor een federale kieskring. Alleen is het duidelijk dat het geen vrije verkiezingen mogen zijn, want ik citeer: “Het kan immers niet de bedoeling zijn de bestaande verhoudingen en de basisprincipes van de federale staat onderuit te halen. De Belgische federatie is gebouwd op taalgemeenschappen en gewesten. Die taalgemeenschappen worden in het federale parlement formeel erkend. In ons voorstel voor een federale kieskring is dan ook voorzien dat elke taalgroep weet hoeveel zetels er ter beschikking zijn, opdat de verkiezing in de federale kieskring niet - zoals nu in BHV - op een soort talentelling zou uitdraaien. We stellen 15 zetels voor. Meer kan ook, maar dan wel op voorwaarde dat het aantal kamerleden verhoogd wordt en dat de kiesdrempel in de kleinere kieskringen niet te hoog wordt”.
Over democratie
Dat is nu precies wat bij zoveel weldenkende Vlamingen kwaad bloed zet: een federale kieskring met de voorafgaande zekerheid dat de uitslag niks kan veranderen, tenzij de namen. Het heilig huisje moet overeind blijven en als we een oplossing willen mag het de Franstaligen geen pijn doen.
Een andere éminence grise, Philippe Moureaux, zei het al even simpel: stel u voor dat er Franstaligen op Vlamingen zouden stemmen en de verhoudingen in het parlement zouden gewijzigd worden. Inacceptable!
Ik hoor zo graag mensen beweren dat het in een democratie om meer gaat dan enkel maar het grootste aantal stemmen halen. Toch raar dat de Franstaligen die democratie wél zien in termen van aantallen: maar dan wel in aantallen postjes (pariteit in de regering, binnenkort de senaat …) en toevallig altijd in hun voordeel. Maar als er geen wetten bestaan maar wel wetmatigheden dan zou ik kunnen afleiden uit het verleden, in de tijd van het unitaire België, dat er wel een wetmatigheid was, namelijk dat de Vlamingen nooit hun meerderheid hebben misbruikt. Daarentegen zijn er bewijzen in overvloed dat sinds de staatshervormingen de Franstaligen alleen maar uit zijn op de versterking van hun politieke macht en Vlaanderen voor elke toegeving een zware democratische prijs heeft betaald.
Niet nadenken
Weet je wat ik daarover denk? Precies, nadenken hoeft niet meer als alles voorspelbaar is. Laat de dames en heren politici maar doen. Laat de kiezer maar zijn bolletje zwart maken. Verplicht, want stel je voor dat ook hij abdiceert en de democratie de rug toekeert!
Dat is het onthutsende aan de uitspraak van Deschouwer. De wetmatigheden van het politiek bedrijf kunnen geen verkeerde verkiezingsresultaten meer verdragen. Zelden zo’n een antipolitieke verklaring gehoord.
Beste lezers, hebben jullie het ook zo begrepen?
Pjotr
Professor Kris Deschouwer wordt opgevoerd als dé eminence grise onder de politologen. Zijn statement mag er zijn. “Gelukkig hou ik mij meer bezig met de internationale politiek want de Belgische is zo voorspelbaar”.
Phara: Ah ja, en hoe gaat het aflopen met de splitsing van BHV?
KDS: Eerst gaan ze nog een beetje ruzie maken om uiteindelijk vast te stellen dat het allemaal niet zo dringend is en men kan wachten tot voor de verkiezingen van 2011. De uiteindelijke oplossing? Het belangrijkste is dat de politici het aan hun eigen kiezers kunnen uitleggen als een overwinning.
Zoals elk verstandig mens liet hij één kleine opening in zijn statement, je weet maar nooit: het zou ook wel eens kunnen komen tot een splitsing van BHV. Maar dan op een toontje zoals men kinderen sprookjes vertelt.
Bovenstaande is geen woordelijke weergave maar in elk geval mijn lezing van de teneur van zijn uitspraken, inclusief lichaamstaal. Phara luisterde, monkelde even en ging over tot het interview van andere gasten.
Over Kris Deschouwer
Het internet biedt heel wat stof over de VUB professor. Enkele citaten:
“In politiek zitten een aantal patronen die herkenbaar zijn, die je kan benoemen, zodat een aantal dingen voorspelbaar worden. Het is geen exacte wetenschap: wij vinden wetmatigheden, geen wetten”.
“Als ik het overzicht van de politieke denkbeelden en ideologieën doceer, amuseer ik me door ze allemaal met evenveel overtuiging te verdedigen als zijnde heel logische, coherente manieren van denken, waarbij geen enkele a priori dwaas of idioot is. Binnen hun eigen logica hebben ze allemaal gelijk. Als lesgever doet mijn voorkeur er dus niet toe, maar ik ben natuurlijk ook een geïnformeerde burger die deelneemt aan het debat, en dan denk ik dat het wel duidelijk wordt aan welke kant ik sta”.
Als coördinator van de Pavia groep pleit hij voor een federale kieskring. Alleen is het duidelijk dat het geen vrije verkiezingen mogen zijn, want ik citeer: “Het kan immers niet de bedoeling zijn de bestaande verhoudingen en de basisprincipes van de federale staat onderuit te halen. De Belgische federatie is gebouwd op taalgemeenschappen en gewesten. Die taalgemeenschappen worden in het federale parlement formeel erkend. In ons voorstel voor een federale kieskring is dan ook voorzien dat elke taalgroep weet hoeveel zetels er ter beschikking zijn, opdat de verkiezing in de federale kieskring niet - zoals nu in BHV - op een soort talentelling zou uitdraaien. We stellen 15 zetels voor. Meer kan ook, maar dan wel op voorwaarde dat het aantal kamerleden verhoogd wordt en dat de kiesdrempel in de kleinere kieskringen niet te hoog wordt”.
Over democratie
Dat is nu precies wat bij zoveel weldenkende Vlamingen kwaad bloed zet: een federale kieskring met de voorafgaande zekerheid dat de uitslag niks kan veranderen, tenzij de namen. Het heilig huisje moet overeind blijven en als we een oplossing willen mag het de Franstaligen geen pijn doen.
Een andere éminence grise, Philippe Moureaux, zei het al even simpel: stel u voor dat er Franstaligen op Vlamingen zouden stemmen en de verhoudingen in het parlement zouden gewijzigd worden. Inacceptable!
Ik hoor zo graag mensen beweren dat het in een democratie om meer gaat dan enkel maar het grootste aantal stemmen halen. Toch raar dat de Franstaligen die democratie wél zien in termen van aantallen: maar dan wel in aantallen postjes (pariteit in de regering, binnenkort de senaat …) en toevallig altijd in hun voordeel. Maar als er geen wetten bestaan maar wel wetmatigheden dan zou ik kunnen afleiden uit het verleden, in de tijd van het unitaire België, dat er wel een wetmatigheid was, namelijk dat de Vlamingen nooit hun meerderheid hebben misbruikt. Daarentegen zijn er bewijzen in overvloed dat sinds de staatshervormingen de Franstaligen alleen maar uit zijn op de versterking van hun politieke macht en Vlaanderen voor elke toegeving een zware democratische prijs heeft betaald.
Niet nadenken
Weet je wat ik daarover denk? Precies, nadenken hoeft niet meer als alles voorspelbaar is. Laat de dames en heren politici maar doen. Laat de kiezer maar zijn bolletje zwart maken. Verplicht, want stel je voor dat ook hij abdiceert en de democratie de rug toekeert!
Dat is het onthutsende aan de uitspraak van Deschouwer. De wetmatigheden van het politiek bedrijf kunnen geen verkeerde verkiezingsresultaten meer verdragen. Zelden zo’n een antipolitieke verklaring gehoord.
Beste lezers, hebben jullie het ook zo begrepen?
Pjotr
29 april 2008
De witte ridder in Kongo
Onlangs stuurde Jacques Rogge voorzitter van het IOC een duidelijke boodschap de wereld in: stopt met die protesten tegen China want het helpt niet. Hij herinnert ons aan een historische waarheid, namelijk dat ook wij veel tijd nodig hadden om tot een democratische samenleving te komen met respect voor de mensenrechten en vrije meningsuiting. Dat we daarom China de tijd moeten geven om tot een betere maatschappij te komen. Hij heeft gelijk.
Het was nog in mijn studententijd, toen ik samen studeerde met Kongolese studenten in een internaat regime, dat ik tot de vaststelling kwam dat op onze aardbol weliswaar veel kleuren en geuren samen voorkomen, maar dat de volkeren maatschappelijk niet in hetzelfde tijdvak (evolueren) leven. Wie het ‘verst gevorderd’ is kan gemakkelijk enige superioriteit aan de dag leggen en de ‘onderontwikkelden’ met de vinger wijzen. Naarmate deze volkeren of naties kennis krijgen en geconfronteerd worden met die andere leefwerelden zien ze daarin zowel het goede als het minder fraaie. Wanneer een Belgische witte ridder hen publiekelijk met de vinger wijst om wat verkeerd loopt is een defensieve reactie heel menselijk. Ook wij staan altijd klaar om onze tekortkomingen te vergoelijken. Eén voorbeeld: ondanks onze grote welvaart slagen we er niet in om ons land goed te besturen en de armoede terug te dringen. Maar dat willen we zo moeilijk geweten hebben!
Het is gemakkelijk om als een meester de les te spellen vooral omdat volgens onze normen de kritiek op de situatie in de Democratische Republiek Kongo volkomen gegrond is. De vraag stelt zich echter hoe selectief onze verontwaardiging mag zijn zonder onze geloofwaardigheid aan te tasten. Misschien moeten we ook eens vaststellen dat dit probleem zich niet alleen stelt in onze oude kolonie maar dat bijna het ganse Afrikaanse continent worstelt met wetteloosheid en geweld. Geweld dat de verbeelding tart van al wie zijn ganse leven doorgebracht heeft in de luxe van een welvarende samenleving die zich niet zelden op kosten van deze onderontwikkelde landen heeft verrijkt.
Wat is er mis met Afrika, een continent met zoveel mogelijkheden en toch een kruitvat van geweld en ontoereikend bestuur?
In de Rocky Mountains, wellicht geïnspireerd door de zuivere lucht op grote hoogte, had ik over Afrika een interessante discussie met een Amerikaanse vriend en gewezen collega. Ik verraste hem met de verklaring dat er een essentieel verschil bestaat tussen de vele volkeren op de andere continenten en Afrika: namelijk dat er in zwart Afrika nooit een eigen gemeenschappelijke religieuze beleving geweest is die zorgde voor een kader, voor normen en waarden. Precies dat maakt naar mijn aanvoelen zwart Afrika anders. De Islam en de verschillende christelijk geïnspireerde godsdiensten werden (in een historisch perspectief gezien) slechts recentelijk geïmporteerd en werden (nog) niet geassimileerd als iets van hen zelf. Dat is wel het geval op alle andere continenten waar de grote godsdiensten immense gemeenschappen verenigen, normen aanbieden en bijdragen tot de opvoeding van de bevolking. In sommige landen, waaronder de USA, werd de oorspronkelijke bevolking inclusief hun leefwereld weggeveegd door de nieuwkomers met hun eigen religie en ‘beschaving’. Daar is men er na twee eeuwen nog niet in geslaagd om de oorspronkelijke bevolking een waardige plaats te geven. Reservaten zijn het schamele antwoord op de andere belevingswijze uit inderdaad een ander tijdvak.
Zou het kunnen dat het ontbreken van een ‘gemeenschappelijk eigen geloof’ de maatschappelijke samenhang kwetsbaarder maakt en het emancipatorisch effect van een spiritueel-cultureel leven daardoor beperkter is? Dat in zo’n maatschappij de wet van de sterkste ongestoord zijn verwoestende gang kan blijven gaan? Naar mijn aanvoelen is dat een belangrijke en tegelijk ook verontrustende gedachte. Want als het ontbreken van een spiritueel houvast mee aan de basis ligt dan lijkt geen enkele korte termijn oplossing mogelijk. Zeker niet uit de mond van een witte ridder die het niet begrepen heeft op een religieuze beleving.
Kabaal maken in de media zal daar niks aan veranderen. Dat hij dagenlang zijn grote gelijk kwijt kan voor eigen publiek getuigt alleen van een sterke profileringsdrang zonder enige meerwaarde voor onze relaties met Kongo. Het is goedkoop en kan mij niet bekoren. Dat de media er geen kanttekeningen bij plaatsen verbaast mij niet meer. Het kritiekloze eigen gelijk verkoopt nu eenmaal als zoete broodjes.
Pjotr
Het was nog in mijn studententijd, toen ik samen studeerde met Kongolese studenten in een internaat regime, dat ik tot de vaststelling kwam dat op onze aardbol weliswaar veel kleuren en geuren samen voorkomen, maar dat de volkeren maatschappelijk niet in hetzelfde tijdvak (evolueren) leven. Wie het ‘verst gevorderd’ is kan gemakkelijk enige superioriteit aan de dag leggen en de ‘onderontwikkelden’ met de vinger wijzen. Naarmate deze volkeren of naties kennis krijgen en geconfronteerd worden met die andere leefwerelden zien ze daarin zowel het goede als het minder fraaie. Wanneer een Belgische witte ridder hen publiekelijk met de vinger wijst om wat verkeerd loopt is een defensieve reactie heel menselijk. Ook wij staan altijd klaar om onze tekortkomingen te vergoelijken. Eén voorbeeld: ondanks onze grote welvaart slagen we er niet in om ons land goed te besturen en de armoede terug te dringen. Maar dat willen we zo moeilijk geweten hebben!
Het is gemakkelijk om als een meester de les te spellen vooral omdat volgens onze normen de kritiek op de situatie in de Democratische Republiek Kongo volkomen gegrond is. De vraag stelt zich echter hoe selectief onze verontwaardiging mag zijn zonder onze geloofwaardigheid aan te tasten. Misschien moeten we ook eens vaststellen dat dit probleem zich niet alleen stelt in onze oude kolonie maar dat bijna het ganse Afrikaanse continent worstelt met wetteloosheid en geweld. Geweld dat de verbeelding tart van al wie zijn ganse leven doorgebracht heeft in de luxe van een welvarende samenleving die zich niet zelden op kosten van deze onderontwikkelde landen heeft verrijkt.
Wat is er mis met Afrika, een continent met zoveel mogelijkheden en toch een kruitvat van geweld en ontoereikend bestuur?
In de Rocky Mountains, wellicht geïnspireerd door de zuivere lucht op grote hoogte, had ik over Afrika een interessante discussie met een Amerikaanse vriend en gewezen collega. Ik verraste hem met de verklaring dat er een essentieel verschil bestaat tussen de vele volkeren op de andere continenten en Afrika: namelijk dat er in zwart Afrika nooit een eigen gemeenschappelijke religieuze beleving geweest is die zorgde voor een kader, voor normen en waarden. Precies dat maakt naar mijn aanvoelen zwart Afrika anders. De Islam en de verschillende christelijk geïnspireerde godsdiensten werden (in een historisch perspectief gezien) slechts recentelijk geïmporteerd en werden (nog) niet geassimileerd als iets van hen zelf. Dat is wel het geval op alle andere continenten waar de grote godsdiensten immense gemeenschappen verenigen, normen aanbieden en bijdragen tot de opvoeding van de bevolking. In sommige landen, waaronder de USA, werd de oorspronkelijke bevolking inclusief hun leefwereld weggeveegd door de nieuwkomers met hun eigen religie en ‘beschaving’. Daar is men er na twee eeuwen nog niet in geslaagd om de oorspronkelijke bevolking een waardige plaats te geven. Reservaten zijn het schamele antwoord op de andere belevingswijze uit inderdaad een ander tijdvak.
Zou het kunnen dat het ontbreken van een ‘gemeenschappelijk eigen geloof’ de maatschappelijke samenhang kwetsbaarder maakt en het emancipatorisch effect van een spiritueel-cultureel leven daardoor beperkter is? Dat in zo’n maatschappij de wet van de sterkste ongestoord zijn verwoestende gang kan blijven gaan? Naar mijn aanvoelen is dat een belangrijke en tegelijk ook verontrustende gedachte. Want als het ontbreken van een spiritueel houvast mee aan de basis ligt dan lijkt geen enkele korte termijn oplossing mogelijk. Zeker niet uit de mond van een witte ridder die het niet begrepen heeft op een religieuze beleving.
Kabaal maken in de media zal daar niks aan veranderen. Dat hij dagenlang zijn grote gelijk kwijt kan voor eigen publiek getuigt alleen van een sterke profileringsdrang zonder enige meerwaarde voor onze relaties met Kongo. Het is goedkoop en kan mij niet bekoren. Dat de media er geen kanttekeningen bij plaatsen verbaast mij niet meer. Het kritiekloze eigen gelijk verkoopt nu eenmaal als zoete broodjes.
Pjotr
Abonneren op:
Posts (Atom)
