Spionage onder vrienden (2)

MEDIA EN POLITIEK   ANDERS GELEZEN

 

In een vorig artikel hadden we het over de Amerikanen die de Duitse bondskanselier, Angela Merkel, afluisterden. Vervelend, maar niemand werd er armer door. Dat gebeurde ooit wel met heel veel Vlamingen.

 

VS – Duitsland: 1 – 1

 

De Amerikaanse NSA-medewerker was nauwelijks het land uit en Duitsland moest met beschaamde kaken toegeven dat haar eigen BND (Bundesnachrichtendienst) al even nieuwsgierig was en ‘toevallig’ de Amerikaanse Buitenlandminister, John Kerry, tijdens zijn rondreis in het Midden- Oosten had afgeluisterd.

 

In Der Spiegel online verscheen een bijdrage waar de BND als ‘Die verdorbenen Dienste’ – verdorven dienst – wordt afgeschilderd. Zij ‘bewaken’ immers ook een andere Navo-bondgenoot, Turkije. Hun conclusie laat geen twijfel over: de Duitse spionage diensten werken klaarblijkelijk buiten elke democratische controle. Tja, dat is geen groot nieuws meer sinds nine-eleven 2001 (de aanslag op de Twin Towers in NY). Vanaf dan kregen alle inlichtingendiensten groen licht om  het terrorisme met ‘alle mogelijke’ middelen te bekampen. Toen hebben we niemand horen klagen en ondertussen is de wereld er niet veiliger op geworden.

 

Dat Duitsland niet zo’n groot vertrouwen heeft in Turkije mag ons niet verbazen. Zopas nog  lazen we in een analyse door Prof Bernard Lugan over de situatie in Libië onder meer het volgende: In het westen zijn de moslimbroeders (Misrata militie) en de salafisten – overbewapend door Qatar en Turkije - aan de winnende hand. In andere publicaties is dan weer sprake van Turkse steun aan de IS. Turkije mag dan wel een Navo-bondgenoot zijn, daarom zijn het nog niet onze (Europese) vrienden.

 

Voor de mensen in de straat zijn al die ‘mogelijke’ activiteiten niet belangrijk zolang ze enkel die barbaarse terroristen treffen. Maar spionage is helaas niet altijd zo secuur en ook in deze strijd is er nogal wat ‘collateral damage’.

VS – België: 8.000.000.000 – 0

 

Iedereen herinnert zich nog het failliet van het spraaktechnologiebedrijf Lernout & Hauspie in 2001. Ooit geraamd op 8 miljard euro, werd het enige Vlaamse hoogtechnologisch bedrijf dat zijn tijd vooruit was, een gewilde  prooi van onze goede Amerikaanse vrienden. Dat het volgens mede-oprichter Jo Lernout net hun technologie is die de NSA vandaag toelaat om gigantisch veel gesprekken gelijktijdig af te luisteren en te verwerken, is cynisch. Maar veel pijnlijker is de grote collateral damage. De talrijke gewone mensen die veel geld verloren. Na de voorraad uranium die vanuit Belgisch Congo verhuisde naar de VS is dat ongetwijfeld het op-een-na mooiste geschenk dat de Verenigde Staten ooit ontvingen van België. Het eerste leverde ons het nucleair onderzoekscentrum op in Mol. Of er ooit een compensatie komt voor L&H blijft een open vraag.

 

Hoe performant deze technologie wel is, deed Le Monde uit de doeken (vrije vertaling): “De gebruikte technieken zijn gekend onder de codes DRTBOX en WHITEBOX. De karakteristieken van deze methodes zijn niet gekend, maar we weten dat via de eerste code tussen 10 december 2012 en 8 januari 2013 er 62,5 miljoen telefonische gegevens werden verzameld en 7,8 miljoen via de tweede code. (…) Wereldwijd werden tussen 8 februari en 8 maart 2013, 124,8 miljard telefonische gegevens en 97,1 miljard numerieke gegevens verzameld.”

 

Deze informatie dankt Le Monde aan Edward Snowden, ex-medewerker van de NSA en klokkenluider.

 

Over de onthulling in Le Monde schreef Jo Lernout het volgende: “70 miljoen gesprekken op één maand tijd… Reken even mee: gesteld dat daarvan minstens de helft in het Frans gevoerd zijn, komt dat neer op 35 miljoen gesprekken op één maand, of ongeveer 1 miljoen per dag. Aan gemiddeld 2 minuten per gesprek levert dat per dag 2 miljoen minuten Franstalige gesprekken die moeten beluisterd worden, door mensen die in shifts van 8 uur per dag werken, dus zouden er bij de NSA minstens 250.000 Franstalige spionnen moeten werken om te luistervinken.

 

Zonder spraakherkenningstechnologie is zoiets overduidelijk onmogelijk. Hoe werkt het dan wel? Een batterij servers slaat al die gesprekken op, en spraakherkenning zet die vervolgens om in geschreven tekst, en vertaalsoftware vertaalt die dan van het Frans naar het Engels, zodat de NSA heren er via sleutelwoorden en semantische zoekrobotten (die op betekenis zoeken) relevante gesprekken kunnen uitlichten voor nader onderzoek.

Wie bezat destijds spraakherkenning die gesproken Frans accuraat kon omzetten in tekst? 2 keer raden… Wie bezat er destijds vertaalsoftware die deftig kon vertalen van het Frans naar het Engels? 2 keer raden… Wie bezat er destijds semantische zoektechnologie? 2 keer raden… Wie bezat de Dictaphone- servers waar onder andere al die afgetapte gesprekken worden opgeslagen? Juist ja, Dictaphone was ook een Lernout & Hauspie bedrijf…”

 

Hij besluit als volgt: “Begint het te dagen waarom de NSA (nvdr National Security Agency) via Echelon (voorloper van het huidige Prism-spionage systeem) Lernout & Hauspie bespioneerde, en samenwerkte met de zeer ethische (Wall Street Journal) WSJ-journalisten? Het enige wat ze moesten doen was wat stokken (?) verzamelen om een hond te slaan, en vervolgens de rest van het afslachten door landgenoten van Jo en Pol laten doen.

Dank u, oh dierbaar, moedig en visionair België, voor de steun die we destijds genoten, en voor het neersabelen van 2 ondernemers die wel de wereldtop op vlak van bovenvermelde technologie gerealiseerd hadden, en voor het helpen “redden” van alvast een Belgisch kroonjuweel. Leg het maar uit aan Hollande en Merkel. C’est formidable en wunderbar.”


Over deze spionagezaak schreven de journalisten René De Witte en Luc Van Aelst in 2010 het boek ‘Lernout & Hauspie: Top Secret’. ISBN: 9789089311764. Het is echter niet meer beschikbaar wegens ‘uitverkocht’.

Spionage of grootspraak

 

Tot zover de beschuldiging van ‘spionage onder vrienden’. Maar klopt die ook?

 

Lernout zijn verwijzing naar de NSA als zouden zij gewild stokken in de wielen gestoken hebben is een onbewezen beschuldiging. Maar voor veel mensen volstaat ‘geloven dat’ om de werkelijkheid te laten passen in hun overtuiging. Dat de van fraude beschuldigde oprichters werden veroordeeld door een Belgische rechtbank, gebeurde wel op basis van bewijzen. Alleen de niet zo fraaie rol van de KBC bank bleef onderbelicht, maar dat is hier niet aan de orde.

 

De bewering van Lernout als zou de NSA zonder de inbreng van L&H vandaag niet in staat zijn om zo massaal telefoongesprekken en andere data te kunnen afluisteren, is grootspraak. Het klopt volgens een goedgeplaatste bron heel duidelijk niet. Zelfs Lernout weet maar al te goed dat zijn bedrijf niet alleen was op de markt van de spraaktechnologie. Dat de Amerikanen, waarmee hij overigens goede contacten had, toen ook zeer actief waren staat buiten kijf. Het MIT (Massachusetts Institute of Technology) beschikte over een  afdeling computerwetenschappen en over de ‘Lincoln Laboratoria’. Op hun webstek staat te lezen dat het ‘MIT Lincoln Laboratory’ een onderzoeks- en ontwikkelingslabo is dat gesponsord wordt door de federale overheid (lees hier gerust het NSA), met als doel hoogtechnologische toepassingen  te ontwikkelen voor problemen van nationale veiligheid.” Spraakherkenningstechnologie is daar één van.

 

Toen L&H failliet ging in 2001 waren ze bijlange nog niet zo ver als Lernout in zijn reactie laat uitschijnen. Dat ze met hun deugdelijke innovatieve concepten op de goede weg waren en ongetwijfeld ooit tot commerciële  toepassingsmogelijkheden zouden komen is heel waarschijnlijk. Maar het heeft wel nog jaren geduurd vooraleer de beschikbare know-how (die gelukkig niet verdween met het failliet van het bedrijf) zo ver geëvolueerd was dat deze technologie ook toepasbaar werd en inderdaad ook door de NSA vandaag wordt gebruikt.

 

Een vriend die deze tekst vooraf las, verwoordde de situatie als volgt: “Voor mij zijn Lernout en Hauspie typische tragische figuren uit een klassiek Grieks drama. Ze waren bezeten door een idee. Door de kracht van hun bezetenheid hebben ze hun imperium kunnen bouwen. Maar diezelfde bezetenheid dreef ze tot de hybris die ze alles deed verliezen. Dat had Sophocles nog moeten kunnen meemaken. Het waren heel zeker geen schurken, maar ze waren even zeker ook niet de slachtoffers van een samenzwering. Ik wil graag geloven dat heel die affaire ‘sommige mensen’ goed uitkwam. Maar van hier af wordt het speculatie.”

 

Dat alles belet niet dat inlichtingendiensten zoals de NSA belangstelling hebben voor elke technologische ontwikkeling die nuttig kan zijn voor de nationale veiligheid. Dat ze via het MIT of welke instelling dan ook een vinger aan de pols houden is niet waarschijnlijk maar een zekerheid. We weten al langer dat bedrijven – zoals L&H - in bevriende landen daar geen uitzondering op zijn. Overigens, dat de NSA ook over alle landsgrenzen heen beroep doet op specialisten van het hoogste niveau is al even vanzelfsprekend. De schuld van het financieel debacle bij de Amerikanen leggen is echter pure speculatie.

Maar ook zonder de aantijging van ‘spionage onder vrienden’, blijft het pijnlijk dat België zelf het belang van deze voor de deur staande hoogtechnologische doorbraak onvoldoende onderkende. Wanneer men de inspanningen voor het redden van financiële bedrijven of het bevriende middenveld vergelijkt met de onverschilligheid bij het failliet van L&H, is het duidelijk dat België als staat meer had kunnen en moeten doen. Men had het bedrijf tegen zichzelf moeten beschermen en desnoods tijdelijk nationaliseren. Dat vooral de gewone mensen slachtoffer werden van het L&H-failliet terwijl de  machtige financiële spelers grotendeels buiten schot bleven, lijkt wel een constante in de Belgische samenleving. Hier ging niet alleen een bedrijf failliet maar ook het moreel gezag van het Belgisch establishment kreeg een knauw. 

 

Voor de gedupeerde aandeelhouders is er een magere troost: ook zonder L&H kunnen spionagediensten zoals de NSA uw telefoongesprekken  afluisteren.

 

 

Pjotr

 

 

Over Oekraïne: lezers reageren

MEDIA EN POLITIEK  ANDERS GELEZEN

 

Het artikel over Oekraïne zorgde voor positieve reacties en zelfs belangstelling van andere nieuwssites. Twee lezers stuurden enkele kritische bedenkingen, voldoende reden voor een addendum aan het Oekraïne-verhaal.

 

 

Oekraïne, een erfenis

Lezer J.M. kreeg bij het lezen van mijn artikel de indruk dat het een ‘verdedigingsessay voor Poetin’ was. Al voegde hij eraan toe dat hij wel wat overdreef, toch een goede aanleiding om hier even dieper op in te gaan.

In de eerste versie van het becommentarieerde artikel schreef ik vooraan het volgende: “En voor alle duidelijkheid, wat hierna volgt betekent nog niet dat ik enige sympathie zou hebben voor Poetin en het communisme. Daar heb ik al te zeer de nadelen van kunnen vaststellen.” Blijkbaar had ik deze verduidelijking beter niet geschrapt.

Er zijn conflicten zonder ‘goeden’

De bedenking van deze lezer doet veronderstellen dat Poetin in deze crisis de slechte is en de Oekraïense regering de goeden vertegenwoordigt. Deze visie werd trouwens zwaar benadrukt door de Westers media. Daarbij werd echter informatie die niet past in het beeld van die ‘goeie’ Oekraïense regering genegeerd, of het kreeg veel minder aandacht. Wanneer dan een artikel verschijnt dat ingaat tegen deze algemene tendens, dan ontstaat inderdaad de perceptie dat het om de verdediging gaat van de algemeen als ‘slechte’ gepercipieerde partij.

Nochtans, voor wie het stuk aandachtig leest, ging het er niet om of Poetin nu de goede of de slechte was, maar gewoon een analyse die aantoont - zonder de minste be- of veroordeling van deze of gene - dat (1) Rusland een motief heeft, revanchisme na het strategisch verlies aan invloed, en (2) de EU boven zijn gewicht speelt en te voortvarend de koers van de confrontatie volgt in plaats van (3) zich te beperken tot wat ze wel kan: via onderhandelen komen tot goed nabuurschap in plaats van zich te laten meeslepen in een escalatie waarvan ze zelf het grootste slachtoffer dreigt te worden.

De opmerking van deze lezer maakt het nogmaals duidelijk dat het (politiek-correct) poco-denken van onze Westerse maatschappij aanleiding geeft tot eenzijdige informatie waarbij ‘wij’ altijd gelijk hebben en de anderen per definitie fout zijn. In dergelijk denken past een conflict tussen alleen maar ‘slechten’ blijkbaar niet. Laat staan dat de ‘slechten’ een motief voor hun handelen zouden kunnen hebben.

Ik ben het alvast eens met volgende uitspraak van lezer KDC: “De waarheid en nuances zoeken in Oekraïne betekent niet dat men een Poetin-fan is. Het betekent dat men niet blind is voor de donkere kantjes van de ‘zogenaamde’ goeden en de historische achtergronden niet veronachtzaamt. Wie de geschiedenis niet kent en respecteert, is gedoemd ze steeds opnieuw te beleven”. Daarom heel even herinneren aan enkele historische feiten.

Gronden voor het Russisch revanchisme

Het was Rusland dat onder Gorbatchov de deur opende naar het Westen. Rusland stemde in met de hereniging van Duitsland waardoor het vrijwillig afstand deed van zijn invloed in deze regio. Nu wordt hem dat kwalijk genomen door nogal wat Russische politici, want zijn vriendelijke geste resulteerde in een groot strategisch verlies aan invloed. Zo zien zij het en dat is hun waarheid die niet minder objectief is dan de onze. 

Het was Chroesjtsjov (van origine een Oekraïner), die in 1954 de  Russische Krim-regio cadeau deed aan Oekraïne. En zoals Willy Claes het schreef in Knack over de recente conferentie in Genève over Oekraïne, waren zowel de EU als de VS het er heel snel over eens dat de Krim voortaan weer Russisch was.

Het is zelfs verklaarbaar vanuit de historische evolutie dat Rusland nu opnieuw vreest dat het aan invloed zal inboeten door de als imperialistisch gepercipieerde Oekraïne politiek van de VS en de EU. Dat de VS zouden akkoord zijn om Oekraïne geen lid te laten worden van de NAVO (zoals Rusland dat destijds ook bedong voor Oostenrijk) kan de bittere pil (voor Poetin) wellicht vergulden. Het bewijst alvast dat beide partijen toch wel enige gematigdheid aan de dag leggen. Maar of de Oekraïense regering en de belangrijkste politieke partij, de Vseoekrajinske objednannja "Batkivsjtsjyna" of ‘Vaderland’ onder leiding van Joelia Tymosjenko  ook zo’n gematigdheid aan de dag zullen leggen is verre van zeker.

Zonder vooruit te lopen op de feiten is het niet denkbeeldig, sommige bronnen waarschuwen er expliciet voor, dat er wel een zuiveringsoperatie van de etnische Russen zou kunnen volgen op de herovering van de Oostelijke gebieden. Wanneer we vinden dat de VS het recht hebben om hun landgenoten te beschermen waar ook ter wereld, waarom zou Rusland dan niet de etnische Russen  in Oekraïne mogen beschermen als zij daarom vragen? Voor moedertje Rusland zijn het nog altijd Russen en Poetin maakt er zich alleen maar populair door.

Op radio 1 verwees Bruno De Cordier van de Conflict Research Group van de Gentse Universiteit naar een oproep van een Oekraïense oligarch, Igor Kolomoisky om de rebellenleiders te vermoorden en daarvoor ook een beloning beloofde gaande van 10.000 tot 1 miljoen euro. 

Dat is zelfs oud nieuws maar niet te lezen in de reguliere pers, wegens niet passend in het plaatje van die goeie Oekraïense regering. Dat De Cordier tevens verwees naar de premier als oligarch en de lucratieve contracten voor de heropbouw die liggen te wachten bewijst alvast hoe cynisch politiek geworden is. Wie hier te lande dus het Oekraïense conflict benadert vanuit onze waarden en normen, moet dringend eens gaan betogen op het Maidan-plein in Kiev. Daar hebben ze er weinig belangstelling voor. Het maskeert vooral het gevecht om de lucratieve contracten voor wederopbouw en verdeling van de internationale hulp.  

Geveinsde belangstelling voor Oekraïne

Wie denkt dat zelfs onze onderhandelaars zich boos maken omwille van het onrecht dat de bevolking wordt aangedaan, is naïef. Al die blabla over mensenrechten en democratie zijn niet echt belangrijk voor de VS- en EU-onderhandelaars. Wat anders dan luid blaffen zullen de EU-landen doen in geval van een ‘ethnic cleansing’?

Waarom wij in Oekraïne geïnteresseerd zijn, heeft helemaal niets met mensenrechten of andere waarden en normen te maken maar met (onder meer) de LoC (Lines of Communication) in dit geval het transport van energie. Dat was in NAVO-kringen al een issue toen ik cursist was aan het Navo Defence College in 1994 en strekte zich veel verder uit dan Oekraïne. Ik vermoed dat al die geveinsde belangstelling voor de mensenrechten in het conflictgebied nauwelijks meer is dan een façade.

Kortom het verhaal heeft twee kanten en blijkbaar zijn er aan beide kanten mensen die niet begrijpen dat die zo vanzelfsprekende geostrategische veranderingen niet op dezelfde manier gezien en ervaren worden. Daarom schrijven we enkel datgene wat overeenstemt met ‘onze’ waarheid. Dat mag u Anders Nieuws (en De Bron) niet vragen. Wij schrijven voor lezers die open staan voor andere meningen en hun eigen mening pas vormen na het lezen van zo veel mogelijk verschillende invalshoeken. Ook invalshoeken waar de reguliere pers nauwelijks over bericht. Dat verklaart overigens het toenemende belang en succes van de niet gesubsidieerde e-nieuwssites. Anders Nieuws, als een bron van inspiratie.

Empathie voor een land

Lezer J.J.V. vindt dat ik in mijn artikel blijk geef van ‘te weinig empathie voor het lot van Oekraïne’. Wel dat klopt, voor zover de lezer de politieke kaste bedoelt die het land naar de verdommenis hielp na de onafhankelijkheid in 1991. En dan maak ik geen onderscheid tussen Russischsprekende of Oekraïenssprekende politici en oligarchen.

Zijn kritiek is echter onterecht wanneer hij met het lot van Oekraïne, de bevolking bedoelde. Voor hen, zonder onderscheid te maken tussen de meerderheid en de etnische minderheden, is het dat ik in mijn pen kroop. Wie echt empathie heeft voor het Oekraïense volk zou dus vooral de eigen leidende kaste met de vinger moeten wijzen. Het blijft echter wachten op een moegetergde bevolking die zich op het Maidan-plein niet keert tegen een andere bevolkingsgroep maar tegen de aan de macht zijnde leiders.

Dat het extreem-rechts gedachtengoed kan rekenen op een grote aanhang is wel bedenkelijk. Het doet mij denken aan de bijval die ooit het Vlaams Blok bij ons had. Ik vermoed sterk dat het ook daar gaat om een reactie op het mismeesteren van het land door een politieke kaste die meer aan zichzelf denkt dan aan de mensen in de straat.

Iedereen die enigszins vertrouwd is met de lokale situatie beseft dat Oekraïne er nu veel slechter voor staat dan toen het nog niet onafhankelijk was. Dat het land zelfs niet in staat is om (van alle voormalige Sovjet-republieken) de goedkoopste prijs te moeten betalen voor het Russisch aardgas, bewijst dat de economie helemaal aan de grond zit. Het zou dus getuigen van een ‘gepaste’ empathie om ervoor te zorgen dat het geld voor de wederopbouw niet opnieuw in de verkeerde handen terechtkomt. Nog meer rijkdom voor oligarchen en nog minder welvaart voor de bevolking. Afrikaanse toestanden waar we wel mee vertrouwd zijn.

Een Belgische vriend schreef mij over de armoede in Oekraïne het volgende: “Amper 7 jaar geleden - en nu nog - kon men zich 10 km buiten het centrum van Kiev in de middeleeuwen wanen: geen rioleringen, geen sanitair, geen verharde straten, houten huizen, ... Daar draait alles rond enkele centra (gecontroleerd door de oligarchen): de provincie of het platteland leeft op een ander ritme en wordt zowat geheel aan zijn lot overgelaten.”

Hij gaf ook nog volgende anekdote: “Enkele jaren geleden zat ik in Kiev aan een tafel waarop voor ongeveer 250.000 US dollar smeergeld lag uitgestald, door mijn toenmalige werkgever te verspreiden onder de bonzen en apparatsjik voor het bekomen van vergunningen”.

Dus, beste lezers, dat bedoelde ik met mijn afkeer voor de wantoestand in Oekraïne. Dat een deel van de bevolking zich nu keert tegen een ander deel is een ware ramp. De haat die hier gezaaid wordt zal jarenlang voortwoekeren in de harten van de bevolking. Jawel dus, Oekraïne is een staat in ontbinding. Ondertussen wrijven politici en oligarchen  zich in de handen. Likkebaarden in het vooruitzicht van nog meer grof geldgewin. Dat alles overstijgt zelfs mijn gebruikelijke terughoudendheid. En voor alle duidelijkheid, daar heeft Poetin niets mee te maken tenzij het reilen en zeilen in Oekraïne erfelijk is. Geërfd van de vroegere heersers, Polen en Rusland, zoals te merken is op de foto bovenaan het artikel.

Pjotr